Wat zijn de managementfees voor grote offshore windprojecten?

Stel je voor: je bent kapitein van een zware liftboot en je vaart uit om een turbine van 15 megawatt te installeren.

Je weet exact hoeveel dekruimte je nodig hebt, welke kranen je gebruikt en wat de dagkosten zijn. Maar wat als die turbine na 25 jaar weer weg moet?

Wat kost dat en wie betaalt? Dat is precies wat we uitleggen: hoe de kosten en inkomsten van grote offshore windprojecten in elkaar steken, welke fees en garanties er spelen en hoe je als professional hier slim op stuurt.

Kosten en inkomsten windprojecten

Elk groot offshore windproject draait om een simpele rekensom: wat kost het om te bouwen en te exploiteren en wat levert het op?

De investering zit vooral in de turbine, de fundering, de installatie en de aansluiting op het net. TNO schat de kosten per turbine van 15 megawatt op ongeveer 2,5 miljoen euro.

Bij een park van 700 megawatt praat je dus al snel over meer dan 100 turbinekosten alleen al voor de hardware. De inkomsten komen uit de SDE++-regeling, die het verschil compenseert tussen de productiekosten van windenergie en de marktprijs van grijze stroom. Dat basisbedrag staat vast voor 15 jaar. De leningstermijn voor een windpark ligt rond de 14 jaar.

Dat klinkt strak, maar het betekent dat je financiering en exploitatie goed op elkaar moet afstemmen.

SDE++-regeling en basisbedragen

Je wilt geen gat tussen het einde van de lening en het einde van de SDE++-periode. De SDE++ is je financiële anker. Het basisbedrag is een vergoeding per megawattuur die de projectontwikkelaar krijgt bovenop de marktprijs.

Dat bedrag is voor 15 jaar gegarandeerd. Voor offshore wind is dat een stabiele basis, maar het betekent ook dat je kostenbeheersing essentieel is: elke euro die je te veel uitgeeft aan installatie of onderhoud, drukt direct op je rendement.

Denk aan de logistiek: een heavy-lift schip dat 500.000 euro per dag kost, een kabellegger die weken onderweg is, of een serviceboot die voor onderhoud dagelijks heen en weer vaart.

Al die maritieme operaties tellen op. De SDE++ compenseert de stroomproductie, maar niet de overschrijdingen in je projectkosten. Daarom is duurzaam inkopen in de maritieme sector cruciaal voor een gezond projectbudget.

Ontmantelingskosten offshore windparken

Als de turbines na 25 jaar stoppen, moet het park worden ontmanteld. Dat is een forse kostenpost die je nu al moet inplannen.

TNO heeft nieuwe inschattingen gemaakt op basis van 480 varianten in het UWiSE-model.

Bankgarantie versus werkelijke kosten

De conclusie: een volledige ontmanteling kost circa 172.500 euro per megawatt. Voor een turbine van 15 megawatt is dat meer dan 2,5 miljoen euro per stuk, exclusief fundering en kabels. Gedeeltelijke ontmanteling is goedkoper: ongeveer 110.600 euro per megawatt.

Dat betekent dat je sommige onderdelen ter plekke laat liggen, mits dit milieutechnisch mag. De keuze hangt af van de conditie van de constructie, de diepte en de lokale regelgeving. Voor heavy-lift operaties is dat een afweging: wat kun je veilig van boord halen en wat laat je achter? De bankgarantie voor ontmanteling in de Nederlandse Exclusieve Economische Zone is verplicht.

Het huidige bedrag ligt op 120.000 euro per megawatt. Dat klinkt fors, maar met de nieuwe TNO-cijfers van 172.500 euro per megawatt is het duidelijk: de garantie is mogelijk onvoldoende voor een volledige ontmanteling.

Je loopt het risico dat je bij het einde van de levensduur nog moet bijbetalen. De bankgarantie wordt jaarlijks geïndexeerd met 2 procent.

Grootste kostenpost: erosiebescherming

Dat helpt, maar het haalt de kloof niet weg. Voor projectfinanciers betekent dit dat je in je financieringsmodel rekening moet houden met een extra buffer. In de praktijk zie je dat ontwikkelaars aparte ontmantelingsfondsen opbouwen of verzekeringen afsluiten die de werkelijke kosten dekken.

Een verrassende kostenpost is erosiebescherming. TNO schat dat 40 procent van de totale ontmantelingskosten daarmee te maken heeft.

Denk aan de toplaag van funderingen, bescherming tegen golfslag en stroming, en het verwijderen van coatings. Die kosten lopen snel op, zeker bij diep water en sterke stromingen. Voor heavy-lift operaties betekent dit dat je vaak extra materiaal en tijd nodig hebt om constructies veilig te demonteren.

Een foutje hier kan leiden tot vertragingen en extra kosten. De praktijk leert dat vroegtijdige inspectie en planning van erosiebescherming flink schelen in je totale ontmantelingsbudget.

Beleidsadviezen en innovatiekansen

De belangrijkste les: bankgaranties zijn een startpunt, geen eindstation. Gebruik de nieuwe TNO-cijfers in je financieringsmodel.

Plan een buffer in voor volledige ontmanteling en houd rekening met de indexatie van 2 procent per jaar. Zo voorkom je onaangename verrassingen aan het einde van de levensduur. Er zijn ook kansen.

Denk aan innovaties in ontmanteling, zoals herbruikbare funderingen of modulaire turbines die makkelijker te demonteren zijn. Of aan maritieme operaties die efficiënter worden door beter project management in maritieme heavy-lift en geïntegreerde logistiek.

Wie nu investeert in slimme oplossingen, kan de ontmantelingskosten verlagen en tegelijk de duurzaamheid verbeteren.

Een praktische tip: stem je SDE++-periode, leningstermijn en ontmantelingsplanning op elkaar af. Houd rekening met de 14-jarige lening en de 15-jarige SDE++-basisperiode. Zorg dat je fondsen beschikbaar zijn zodra de turbines stoppen. Vergeet niet om tijdig te bepalen hoe je een project close-out report voorbereidt. En betrek je maritieme partners vroegtijdig: heavy-lift schepen, kabelleggers en serviceboten zijn bepalend voor je kosten en doorlooptijd.