Wat zijn de huidige prijzen voor maritieme biobrandstoffen?
Je hebt een schip in de binnenvaart of offshore en je ziet de rekening voor brandstof elke maand stijgen. Vooral als je wilt vergroenen, loop je nu tegen een bizarre prijsverdubbeling aan. De overheid verandert de regels (RED III) en dat slaat hard toe op HVO, de populairste biobrandstof.
Even de feiten op een rij: gasolie kost nu ongeveer €500 per 1.000 liter, maar HVO is in een paar maanden tijd van €700 naar €1.400 geschoten.
Het is even slikken, maar er is gelukkig meer te vertellen over wat dit voor jouw bedrijf betekent.
Waarom biobbrandstof?
Biobrandstof is voor veel schepen de meest haalbare manier om direct de CO2-uitstoot omlaag te brengen. Je hoeft je motor niet te vervangen en je vaart gewoon door.
De brandstof is gemaakt van afvalstromen, zoals gebruikt frituurvet of plantaardige oliën. Het levert direct een forse milieuwinst op: tot 90% minder CO2-uitstoot vergeleken met gewone gasolie. Dat is een directe besparing op je footprint, iets wat steeds vaker gevraagd wordt door klanten en opdrachtgevers in offshore en heavy-lift.
Denk aan merken als GoodFuels, die al sinds 2015 actief zijn en inmiddels meer dan 50 klanten bedienen.
Hun brandstof is direct te gebruiken in bestaande dieselmotoren en tanksystemen, zonder ingewikkelde aanpassingen. Het is een kwestie van bijmengen of volledig vervangen, en je bent meteen een stuk duurzamer bezig.
Hoe biobrandstof de scheepvaart verandert
De markt voor biobrandstof in de scheepvaart groeit hard. In 2024 werden in Nederland 117 miljoen HBE’s (Hernieuwbare Brandstof Eenheden) geleverd.
Daarvan was 76% dieselvervangende biobrandstof, zoals HVO. Slechts 15,4% was bestemd voor benzinevervangende brandstof en 8,6% voor hernieuwbare elektriciteit en biogas. De focus ligt dus duidelijk op diesel- en gasoliereplaceers.
Biobrandstof gebruikt
De grote verandering is de scheiding die de overheid nu doorvoert. De RED III-richtlijn zorgt ervoor dat het wegvervoer en de binnenvaart uit elkaar getrokken worden.
De jaarverplichting voor hernieuwbare energie in 2024 is 28,4% voor het wegvervoer, maar de binnenvaart en zeevaart vallen hier (deels) buiten. Dat klinkt misschien gunstig, maar de gevolgen zijn direct merkbaar in de prijs. De meest gangbare biobrandstof voor zware motoren is HVO (Hydrotreated Vegetable Oil). Dit is een directe vervanger voor gasolie en heeft vergelijkbare prestaties.
Andere opties zijn biodiesel (FAME), maar die heeft vaak beperkingen in mengbaarheid en opslag. In de offshore en heavy-lift zie je dat HVO de standaard wordt, mede omdat het stabiel is en geen problemen geeft bij lage temperaturen.
Er is ook aandacht voor andere opties, zoals bio-LNG of waterstof, maar die vragen om nieuwe motoren of zware aanpassingen aan je schip. HVO is nu de makkelijkste stap. De vraag is wel: betaal je die stap wel of niet?
De huidige prijzen: een flinke klap
Hieronder de actuele stand van zaken voor wie nu wil bijtellen of overstappen: De prijsverdubbeling van HVO komt door de invoering van RED III.
- HVO-prijs: €1.400 per 1.000 liter (was €700 per 1.000 liter op 1 januari 2025).
- Gasolieprijs binnenvaart: circa €500 per 1.000 liter.
De overheid wil het wegvervoer en de binnenvaart apart behandelen, waardoor de fiscale voordelen voor HVO in de binnenvaart verdwijnen of flink afnemen.
Voor veel schepen is overstappen nu financieel onrendabel. Je betaalt bijna driedubbel zoveel voor HVO als voor gasolie. Voor de offshore en zeevaart is het beeld iets genuanceerder.
Het aandeel hernieuwbare energie in de zeevaart is in 2024 gedaald van 7% naar 7%, maar de multiplier is gehalveerd van 0,8 naar 0,4. Dat betekent dat de druk om te verduurzamen in deze sectoren iets lager ligt, maar de prijs van HVO blijft overal hoog.
Wat betekent dit voor jouw schip?
Het hangt er echt van af wat voor type schip je vaart. Voor een binnenvaartschip is de keuze nu vooral een financiële afweging.
De jaarverplichting hernieuwbare energie geldt voor het wegvervoer, niet voor de binnenvaart. Toch wil je misschien duurzamer varen, om klanten tevreden te houden of voor je eigen uitstootdoelen. Maar met HVO op €1.400 en gasolie op €500, is de meerprijs enorm.
Voor offshore-schepen en heavy-lifters ligt het iets anders. Zij vallen vaak onder de zeevaartregeling.
Praktische tips voor nu
De druk om te verduurzamen is er, maar de eisen zijn minder streng. Toch zie je dat opdrachtgevers steeds vaker om een ‘groene’ optie vragen. HVO is dan nog steeds een uitkomst, maar de kosten zijn fors.
Voordat je besluit om over te stappen of juist niet, is het slim om te testen wat HVO voor jouw schip doet. Vraag een trial aan bij GoodFuels of een andere leverancier.
Zo ontdek je of je motor goed reageert en of je zonder problemen kunt overschakelen.
Een trial geeft je meteen inzicht in het werkelijke verbruik en de kosten. Let op: de prijsverdubbeling is een direct gevolg van RED III. De kans is klein dat de prijs snel weer daalt. Het is dus verstandig om de ontwikkelingen in de gaten te houden en je brandstofinkoop strategisch te plannen. Misschien loont het om nu te wachten of om te kijken naar alternatieven, zoals tijdelijke contracten of combinaties met andere duurzame brandstoffen.
Mijlpalen van onze klanten
Er zijn al veel schepen die de overstap hebben gemaakt. GoodFuels meldt meer dan 50 klanten die sinds 2015 met hun HVO varen.
Zij laten zien dat het technisch kan, maar de economische kant is nu dus flink veranderd. De klanten die nu instappen, doen dat vooral vanuit duurzaamheidsdoelen of omdat hun opdrachtgevers het eisen.
De prijs is voor hen secundair, maar voor de meeste ondernemers in de binnenvaart is dat geen optie. De markt is in beweging. De overheid kan besluiten om de regeling voor de binnenvaart opnieuw aan te passen. Tot die tijd is het zaak om scherp te blijven op de ontwikkelingen en je brandstofmix zo efficiënt mogelijk te houden.
KBN slaat alarm: vergroening binnenvaart loopt vast
De Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) waarschuwt dat de vergroening van de binnenvaart nu echt stagneert. De prijsstijging van HVO is voor veel schepen een onoverkomelijke barrière.
Zonder financiële prikkels of aanpassing van de regels, blijft de overstap naar biobrandstof uit. De KBN pleit voor maatwerk en een gelijk speelveld met het wegvervoer. De huidige regeling is volgens hen niet eerlijk en werkt averechts, zeker als men kijkt naar de invloed van biobrandstof op het onderhoud van de motor.
De RED III-richtlijn is bedoeld om de overstap naar duurzame brandstoffen te versnellen, waarbij technische complicaties door verkeerde motorinstellingen voorkomen moeten worden.
RED III werkt averechts
In de praktijk zorgt hij nu voor een scheiding tussen weg en water. Voor de binnenvaart verdwijnt de stimulans, terwijl de opgave groot is. De prijsverdubbeling van HVO is het directe gevolg.
Veel schepen kiezen nu voor gasolie, wat de CO2-doelen niet helpt. Het is een complexe situatie.
De overheid wil vergroenen, maar de maatregel remt nu juist de binnenvaart af.
Het is afwachten of er snel bijgestuurd wordt.
Eerste resultaten hernieuwbare energie voor vervoer 2024
De cijfers over 2024 laten een gemengd beeld zien. In totaal werden 117,0 miljoen HBE’s geleverd.
Daarvan was 76% dieselvervangend, 15,4% benzinevervangend en 8,6% hernieuwbare elektriciteit en biogas. De doelstelling was 28,4% hernieuwbare energie in het wegvervoer, en dat is gehaald.
Voor de zeevaart is het aandeel stabiel gebleven op 7%, maar de multiplier is gehalveerd. Dat betekent dat de druk om te verduurzamen in de zeevaart minder wordt, terwijl de binnenvaart juist extra wordt geraakt door de prijsstijging van HVO. De komende jaren blijft het afwachten hoe de markt en de regels zich verder ontwikkelen.
Conclusie: wat nu?
De prijs van HVO is nu €1.400 per 1.000 liter, terwijl gasolie op €500 blijft staan.
Dat maakt de keuze voor biobrandstof in de binnenvaart nu bijna onmogelijk. Voor offshore en zeevaart is de druk iets minder, maar de kosten zijn overal hoog. De RED III-richtlijn zorgt voor een scheiding en een forse prijsstijging. Gelukkig helpen de beste leveranciers van biobrandstoffen voor de scheepvaart bij het maken van een verantwoorde keuze.
Wil je toch duurzamer varen? Test HVO eerst met een trial.
Houd de regels en prijzen in de gaten en overleg met je opdrachtgevers over de kosten.
De markt is in beweging, maar voor nu is het vooral een kwestie van afwachten en slim inkopen. Zo blijf je overeind in een lastige markt.