Wat kost het laten maken van een compleet scheepsontwerp?

Je staat op het punt om een schip te laten ontwerpen. Misschien droom je van een krachtige heavy-lift kraan, een stabiele offshore support vessel of een snelle veerboot.

De eerste vraag die dan in je opkomt? "Wat is de prijs?" Het antwoord is niet een simpel getal, want een ontwerp is maatwerk. Toch kunnen we een heel eind komen.

Ik leg je precies uit wat je kunt verwachten, zonder rare fratsen. Denk aan percentages van de totaalprijs, concrete voorbeelden en slimme bespaartips. Zo weet je waar je aan toe bent en hoe je je budget het beste gebruikt.

PRIJSINDICATIE ( 2026 ) Tabel geeft een richtprijs voor een basis uitgevoerd eenmalig gebouwd schip

Om gelijk met de deur in huis te vallen: een ontwerp kost nooit een vast bedrag. Het hangt volledig af van wat je wilt. Wil je een simpele kotter ombouwen?

Of een compleet nieuw schip ontwerpen met de allernieuwste technologie? De maritieme wereld draait op maatwerk.

De kosten voor het ontwerp zijn vaak een percentage van de uiteindelijke bouwprijs. Als je een offerte aanvraagt, moet je dus eerst een idee hebben van wat het schip zelf gaat kosten om te bouwen.

Laten we een denkbeeldige rekening opmaken. We kijken naar drie niveaus: budget, midden en premium. Bij budget denk je aan een eenvoudig ontwerp, gebaseerd op bestaande rompvormen.

Midden is een schip met specifieke aanpassingen, misschien voor een unieke klus.

Premium is het neusje van de zalm: volledig custom, met complexe systemen en geavanceerde hydrodynamica. Hieronder zie je een inschatting van de ontwerpkosten op basis van de bouwprijs. Een budgetontwerp is vaak een bestaand ontwerp dat iets wordt aangepast. Denk aan een standaard werkschip waar we een extra hijsinstallatie op tekenen.

De drie niveaus uitgelegd

De ontwerpkosten liggen hier rond de 2% tot 3% van de bouwsom. Een middenklasse ontwerp is al serieuzer.

Hierbij ontwerpen we een romp specifiek voor jouw vaarwater en lading. Dit kan oplopen tot 4% tot 6%.

Premium is de top. Hierbij ontwerpen we alles vanaf de basis. Denk aan een autonoom varend vaartuig of een schip met een complexe hybride aandrijving.

De ontwerpkosten kunnen hier makkelijk 6% of meer zijn. Neem de IJveer 60 en IJveer 61. Dit zijn voetveren die 6 meter langer zijn dan hun voorgangers.

Ze hebben capaciteit voor 410 passagiers, een hybride aandrijving en een rookgasbehandelingsinstallatie.

Dit is typisch een project dat in de hogere klasse valt. Het ontwerp vereist precisie en innovatie. De kosten hiervoor zijn dus een flinke investering, maar levert een schip op dat perfect past bij de eisen van de rederij.

KOSTEN TEKENINGEN / AUTEURSRECHT

Je kunt een bestaand ontwerp kopen. Dat is vaak goedkoper en sneller.

Je krijgt dan de tekeningen, de rekenmodellen en de kennis die er al is.

De kosten hiervoor liggen volgens experts zoals Dick Koopmans op ongeveer 2% van de geschatte bouwprijs. Dit is een eenmalige vergoeding voor het gebruik van het intellectueel eigendom. Je mag het ontwerp dan gebruiken om je schip te bouwen.

Maar let op: auteursrecht is een serieus ding. Als je een bestaand ontwerp wilt aanpassen, bijvoorbeeld omdat je een andere machine wilt inbouwen of de romp wilt verlengen, dan is dat niet zomaar geregeld.

Die aanpassingen vereisen vaak nieuw tekenwerk. Dat tekenwerk betaal je dan weer apart. Het kan soms voordeliger zijn om meteen een nieuw ontwerp te laten maken, als je veel wilt veranderen. Vraag altijd door over de licentie.

Waar moet je op letten bij een bestaand ontwerp?

Mag je het ontwerp oneindig vaak bouwen? Mag je het doorverkopen?

En wat gebeurt er als de overheid nieuwe regels instelt voor uitstoot? Dan moet het ontwerp misschien worden aangepast. Die kosten zitten niet in de basisprijs van het ontwerp.

De bronnen geven aan dat dit soort aanpassingen al snel nieuw tekenwerk vereist. Wees dus helder over wat je precies wilt.

Let op auteursrecht bij bestaande ontwerpen; aanpassingen kunnen nieuw tekenwerk vereisen.

Naar eigen smaak Custom build

Dan is er de optie om alles zelf te bepalen. Een custom build. Je begint met een leeg blad.

Dit is het duurste pad, maar je krijgt wel wat je wilt. Denk aan de KRI Raden Eddy Martadinata. Dit is een geleidewapenfregat voor de Indonesische marine.

Het is gebouwd met modulebouw. Dat betekent dat je het schip in stukken bouwt en later assembleert.

Dit soort ontwerpen zijn hypercomplex. Elk hoekje, elke kabel, elke pijp wordt specifiek ontworpen voor dat ene schip. Waarom kiezen voor custom?

Omdat je soms gewoon geen andere optie hebt. In de offshorewereld of de heavy-lift sector zijn de eisen zo specifiek dat een standaardontwerp niet werkt.

Je hebt een bepaalde kraancapaciteit nodig, of een specifieke stabilisatie voor je personeel.

De ontwerpkosten zijn hier hoog, maar de operationele winst op lange termijn is vaak vele malen groter. Je schip werkt precies zoals jij het wilt.

Interesse in Casco bouw

Een slimme middenweg is casco bouw. Je koopt een casco: de romp, het dek en de machinekamer zijn al gebouwd.

Het ontwerp hiervan is dus al gemaakt en betaald. Jij hoeft alleen nog maar de "inrichting" te regelen. Denk aan de kraan, de accommodatie voor de crew en de specifieke uitrusting voor je werk. Dit scheelt enorm in de ontwerpkosten.

Je betaalt alleen nog voor het ontwerk van de uitrusting, niet voor de romp. Dit is een populaire optie voor bijvoorbeeld sleepboten of duwboten.

Het basisontwerp is robuust en getest. Jij geeft er je eigen draai aan.

De besparing op ontwerpkosten kan hierdoor oplopen tot wel 50% vergeleken met een volledig custom ontwerp. Je bent wel iets minder flexibel in de vorm van de romp, maar voor de meeste operaties is dat geen probleem.

Opgebouwd en opgeleverd Recente projecten

Om je een idee te geven wat innovatie in de markt doet, kijken we naar een project dat de Maritime Awards heeft gewonnen. De Seagull-301. Dit is een autonoom varend ‘multi mission’ vaartuig.

Het is een ontwerp van De Haas Maassluis en Ginton Naval Architects. Dit schip heeft twee moonpools (gaten in de bodem om materiaal te laten zakken) en is volledig transporteerbaar in drie 40-voets containers. Wat kost zo'n ontwerp?

Een stuk meer dan een standaard bootje. De technologie erachter is complex.

Je ontwerpt niet alleen een schip, maar ook de software die het bestuurt. De ontwerpkosten liggen hier in de hoogste klasse. Maar het resultaat is een vaartuig dat, mede door het ontwerpen van schepen voor de vaart door ijs, ingezet kan worden voor missies waar normale schepen niet komen. Het is de investering voor de toekomst.

Naar eigen wens Zelf bouwen?

Heb je weleens gedacht aan een totale cost of ownership (TCO)? De ontwerpkosten zijn slechts het begin.

Stel, je ontwerp kost €100.000, maar leidt tot een schip dat 10% zuiniger is. Over 3 jaar varen, ben je dat ontwerpbedrag alweer terugverdiend. Reken even mee. Een schip vaart per jaar makkelijk 50.000 tot 100.000 kilometer (afhankelijk van het type).

Brandstofkosten zijn vaak de grootste post. Een duurder, beter ontwerp (premium) kan betekenen dat je minder onderhoud hebt.

Minder slijtage door betere hydrodynamica. Of dat je crew minder vermoeid raakt door een beter stabiele romp, waarbij je ook de stabiliteit na een zware lift berekent, wat leidt tot minder ongevallen.

Bereken dus niet alleen de prijs van het ontwerp, maar wat het je oplevert. Gaat het om een schip voor 2 jaar of voor 20 jaar? Die keuze bepaalt hoeveel je uitgeeft aan het ontwerp.

Eigen draai geven Schetsboek

Waar begin je? Je hoeft niet meteen een team van ingenieurs in te huren.

Begin met ideeën verzamelen. Euroship Services heeft een schetsboek wat een bron van inspiratie kan zijn.

Kijk naar bestaande schepen. Wat vind je mooi? Wat werkt goed? Wat wil je anders? Schrijf het op en verdiep je in de belangrijke stappen in de basic design fase.

Teken het uit, ook al ben je geen tekenaar. Een simpel potloodtekening helpt om je idee over te brengen naar een ontwerper. Gebruik dat schetsboek om je wens duidelijk te maken. Maar, en dit is belangrijk: laat het daarna professioneel uitwerken.

De exacte kosten kunnen pas berekend worden als de ontwerper ziet wat je wilt.

Vraag altijd offerte op maat aan. Percentages zijn indicatief, zoals de bronnen zeggen. Elk schip is anders, en dus is elke prijs anders.

Maritieme prijzen voor innovatieve ontwerpen

De Nederlandse maritieme sector bruist. Jaarlijks worden de Maritime Awards uitgereikt door de KNVTS (Koninklijke Nederlandse Vereniging van Scheepsbouwkundigen).

Innovatieve ontwerpen, zoals autonome vaartuigen of extreme heavy-lift schepen, krijgen hier waardering. Waarom is dat relevant voor jouw portemonnee?

Omdat innovatie vaak begint met een droom en een ontwerp. Als je kiest voor een innovatief ontwerp, kies je voor de toekomst. Misschien wil je een schip dat op waterstof vaart, of een kraan die zwaarder kan tillen dan de concurrentie. De ontwerpkosten zijn dan een investering in je concurrentiepositie.

Het is geld dat je uitgeeft om beter, sneller of goedkoper te zijn dan de rest.

En dat is vaak de beste investering die je kunt doen. Zorg dat je je verhaal op orde hebt. Wat is de missie van het schip? Welke lading? Waar vaar je? Hoeveel crew?

Hoe vraag je de beste offerte op?

Wat is je budget? Als je deze vragen beantwoordt, kan een ontwerpbureau een realistische inschatting maken.

Ze zullen dan waarschijnlijk een percentage noemen, zoals 3% tot 6% van de bouwsom.

Wees niet bang om bij verschillende bureaus aan te kloppen. Prijzen kunnen verschillen. En tot slot: onthoud de tip. Vraag offerte op maat.

De wereld van scheepsontwerp is te complex voor vaste prijskaartjes. Of je nu gaat voor een simpele klusboot of een hypermoderne offshore krachtpatser.

De kosten zitten 'm in de details. Maar met deze kennis ben je goed beslagen ten ijs.

Je weet wat je kunt verwachten en hoe je slim investeert in je toekomst.