Wat is 'Tandem Lifting' en wat zijn de risico's?
Stel je voor: een enorm windmolenonderdeel van 200 ton moet van een barge op een platform in de Noordzee. Eén kraan is niet sterk genoeg.
Twee kranen werken samen, tegelijkertijd, aan één last. Dat is Tandem Lifting. Het klinkt simpel, maar de risico’s zijn groot.
Een verkeerde beweging en je hebt een catastrofe. In de wereld van heavy-lift en offshore transport is dit een techniek die je perfect moet beheersen.
We gaan het erover hebben. Zonder ingewikkelde woorden. Gewoon helder.
Wat is Tandem Lifting precies?
Tandem Lifting betekent dat twee of meer hijsgereedschappen samenwerken om één object te verplaatsen. Meestal zijn dit twee kranen, maar het kunnen ook twee winches op een schip zijn.
Denk aan een Liebherr LR 11000 en een Mammoet SCC 8000 die samen een transformator van 350 ton tillen. Elke kraan heeft zijn eigen takelwerk en hijslijn. Die lijnen zitten vast aan één centraal hijspunt op de last.
Het doel is simpel: gewicht verdelen. Een object is te zwaar of te groot voor één kraan.
Bijvoorbeeld een jacket voor een windpark dat 500 meter lang is. Of een module voor een olieplatform van 800 ton. Tandem Lifting maakt het mogelijk.
Maar het vereist precisie. De last moet perfect in evenwicht zijn.
Anders krijg je scheve trekkrachten. En dat is gevaarlijk.
De techniek wordt gebruikt in de scheepvaart, bij heavy-lift operaties en in de offshore. Het is niet iets voor de beginnende kraanmachinist. Het vraagt om ervaring, planning en vertrouwen tussen de teams. Een klein misverstand kan grote gevolgen hebben.
Waarom is deze techniek zo belangrijk?
De wereld wordt groter en zwaarder. Windparken in de Noordzee groeien als paddenstoelen.
Olievelden in diep water vereisen zwaardere constructies. Zonder Tandem Lifting zou veel transport stilvallen.
Je kunt een 600-ton transformator niet zomaar met één kraan oppakken. De grootste mobiele kranen ter wereld, zoals de Liebherr LR 13000, hebben een maximaal laadvermogen van 1.300 ton. Maar in de praktijk, met uitklapbare giek, daalt dat snel. Tandem Lifting vult die gat.
Het bespaart tijd en geld. In plaats van een speciaal schip te charteren dat 1.000 ton kan hijsen, gebruik je twee bestaande kranen.
Dat kan €50.000 tot €100.000 per dag schelen. Bovendien is het flexiever. Je kunt werken op locaties waar maar beperkte ruimte is, zoals een drukke haven of een smal platformdek.
Veiligheid is een andere reden. Door het gewicht te verdelen, verlaag je de belasting op elk individueel hijsgereedschap.
Dat verkleint de kans op breuk of uitputting. Maar let op: de veiligheid hangt af van de juiste uitvoering.
Een slechte tandem lift is gevaarlijker dan een enkele lift.
De kern van de werking: hoe gaat het in zijn werk?
Alles begint met een grondige planning. Het engineeringteam berekent het zwaartepunt van de last.
Ze bepalen de hijspunten. Meestal zijn dat er twee of vier. Voor een jacket van 400 ton worden vaak twee punten gebruikt, elk belast met 200 ton.
De kranen staan opgesteld aan beide kanten van de last. Op een schip, een barge of op het land.
De hijsgereedschappen moeten perfect zijn afgestemd. We praten over stalen kabels of synthetische lijnen van merken als WireCo of Samson. De capaciteit varieert van 50 ton tot 500 ton per lijn.
De slings (hijsbanden) moeten van hoogwaardig polyester zijn, getest op trekkracht. Bij het vergelijken van de beste leveranciers van heavy-lift slings mag een fout in de keuze niet voorkomen, aangezien dit fataal kan zijn.
De hoek tussen de lijnen is cruciaal. Een te kleine hoek geeft enorme krachten op de last.
Tijdens de lift communiceren de machinisten constant via radio. Eén persoon, de liftcoördinator, geeft het commando. De kranen bewegen synchroon. Langzaam, gecontroleerd. De last blijft stabiel.
Bij offshore operaties komt nog het weer kijken. Golven, wind en stroming beïnvloeden de beweging.
Daarom worden vaak dynamische berekeningen gemaakt met software als SACS of OrcaFlex. Een voorbeeld: een lift van een 300-ton transformator op een jack-up platform. Bij twee kranen van 500 ton capaciteit op de barge is het essentieel om te weten hoe je de Safe Working Load berekent bij een duo-lift.
De lift duurt 2 uur. De totale kosten voor de operatie: €150.000, inclusief engineering en personeel.
Als alles goed gaat, is het een standaardoperatie. Als het misgaat, kost het miljoenen.
Risico’s en hoe je ze beheerst
De grootste risico’s bij Tandem Lifting zijn onbalans, communicatiefouten en mechanische storingen. Onbalans ontstaat als het zwaartepunt niet precies in het midden ligt.
De ene kraan trekt harder dan de andere. De last kantelt. Dat kan leiden tot een val van 10 meter of meer. In de offshore kan dat betekenen: een gat in het dek, beschadigde apparatuur, gewonden, of excessieve krachten op een padear.
Communicatiefouten zijn een klassieker. De ene machinist hoort ‘omhoog’ terwijl de andere ‘omlaag’ begrijpt.
Daarom wordt er altijd gewerkt met een standaard woordenschat en een centrale coördinator. In de praktijk gebeurt er nog weleens iets mis. Bijvoorbeeld in 2019 op een windpark in de Duitse bocht: een misverstand zorgde voor een schoksgewijze beweging.
De last bleef hangen, maar de schade was beperkt. Mechanische storingen zijn een ander verhaal.
Een kraan kan uitvallen door hydraulische problemen. Of een sling breekt door slijtage.
Daarom worden alle gereedschappen vooraf geïnspecteerd. Certificaten zijn verplicht. Prijzen voor gekeurde slings variëren: €500 voor een kleine sling tot €5.000 voor een zware variant. Goed onderhoud voorkomt problemen. Om risico’s te beheersen, volg je een strikt protocol. Gebruik een liftplan.
Doe een risicoanalyse (HAZOP). Test de operatie met een lege lift.
En zorg voor een back-up plan. Bijvoorbeeld een derde kraan als reserve. In de offshore is dit standaard. Kosten: €20.000 extra per dag, maar het bespaart een ramp.
Varianten en praktische tips
Er zijn verschillende varianten van Tandem Lifting. De meest voorkomende is de klassieke tandem met twee kranen.
Maar er is ook ‘triple lifting’ met drie kranen, voor extreem zware lasten. Of ‘floating tandem’, waarbij schepen met ingebouwde kranen samenwerken. Prijzen variëren: een enkele kraanhuur kost €5.000 tot €15.000 per dag, afhankelijk van de capaciteit.
Een tandem operatie kan dus €10.000 tot €30.000 per dag kosten, exclusief engineering.
Specifieke merken zijn dominant in de markt. Mammoet en ALE gebruiken kranen als de Liebherr LR 1600 of de Demag CC 8800. Voor offshore werken ze met schepen als de ‘Sleipnir’ of ‘Thialf’, die tot 14.000 ton kunnen hijsen.
Een tandem lift op zo’n schip kost al snel €500.000 per operatie. Maar het is onmisbaar voor grote projecten.
- Kies ervaren machinisten. Minimaal 5 jaar ervaring in heavy-lift.
- Gebruik kwaliteitsgereedschap. Merken als WireCo en Crosby zijn top.
- Monitor het weer. Stop bij wind boven 15 knopen.
- Test alles. Doe een proeflift met 10% van het gewicht.
- Documenteer alles. Voor verzekering en toekomstige operaties.
Praktische tips voor succes: Met deze aanpak wordt Tandem Lifting niet alleen veilig, maar ook efficiënt.
Het opent deuren voor grotere projecten in de scheepvaart en offshore. En dat is waar het om gaat: samenwerken om het onmogelijke mogelijk te maken.