Wat is een 'Jacking & Skidding' systeem voor horizontale verplaatsing?

Stel je voor: je hebt een gigantische turbine van 800 ton die van een schip af moet, en wel precies op die ene plek op het dek. Je kunt hem niet optillen en verplaatsen zoals je een doos verzet.

Dan komt een jacking & skidding systeem om de hoek kijken. Dit is je horizontale verplaatsingsmachine, zonder gedoe met hijskranen die te klein zijn of onhandig staan opgesteld.

In de wereld van heavy-lift, offshore en scheepvaart is dit systeem de stille kracht achter de grootste klussen. Het is simpel, doeltreffend en onmisbaar geworden.

Wat is een jacking & skidding systeem eigenlijk?

Een jacking & skidding systeem is een combinatie van hydraulische cilinders en een railsysteem waarmee je zware lasten horizontaal verplaatst.

Jacking betekent optillen, skidding betekent schuiven. Je tilt de last een paar millimeter op, schuift hem een stukje, en zet hem weer neer. Herhalen, tot je bestemming bereikt is.

Denk aan een modulaire opbouw van stalen frames en pontons. Je bouwt een tijdelijke baan op het dek of op de kade.

Op die baan komen loopkat- of schuifmodules met hydraulische cilinders. Ze werken met precisie tot op de millimeter.

Het systeem is modulair. Je kunt het uitbreiden voor een lengte van 50 meter of meer. De maximale belasting per module ligt vaak rond de 200 tot 500 ton. Gecombineerd kun je makkelijk richting 2.000 ton gaan.

Je ziet het bij het laden van offshore-modules, het verplaatsen van windturbineladers, of het positioneren van zware procesapparatuur op een schip. Het is de manier om objecten te verplaatsen zonder dat de kraan telkens moet verzetten.

Waarom is dit systeem zo belangrijk in de praktijk?

In de offshore- en heavy-liftwereld gaat het om controle en veiligheid. Een kraan kan een last optillen, maar horizontaal verplaatsen is vaak lastig. Zeker als je ruimte beperkt is of de last onevenwichtig is.

Een jacking & skidding systeem lost dat op. Je vermijdt het risico van zwaaiende lasten.

De last blijft stabiel, laag bij de vloer. Dat geeft rust aan boord en op de kade.

Het systeem werkt ook bij wind of stroming, zonder dat je direct last hebt van slingering. Daarnaast bespaar je tijd. Een verplaatsing die met een kraan en dollies uren duurt, doe je met een jacking-systeem in minuten.

Je bouwt het systeem eenmalig op en verplaatst meerdere objecten achter elkaar.

Dat scheelt manuren en kosten. Denk aan een project waar een 600 ton wegende compressor van de steiger naar een schip moet. Met een kraan en rollenbanen ben je al snel een dagdeel bezig. Met een skidding systeem ben je in een uur klaar. Dat telt.

Hoe werkt het in de praktijk? Kern en details

Het systeem bestaat uit een railsysteem, hydraulische cilinders en een besturing. Je bouwt eerst een stabiele ondergrond.

Op een schip leg je stalen platen of een tijdelijk dekdek om de druk te verdelen.

De skid-units (schuifmodules) hebben vier poten met hydraulische cilinders. Ze tillen de last een paar centimeter op. Dan schuiven ze de last vooruit over de rails.

De cilinders bewegen in een slag van bijvoorbeeld 500 mm. Na elke slag zet de unit zich vast en herhaalt het proces.

De besturing is vaak een PLC-systeem met afstandsbediening. De operator ziet de positie per as en de belasting per cilinder. Je kunt een vooraf ingestelde route volgen, met automatische stops bij waypoints. Veiligheid zit in de details.

Elke cilinder heeft een veiligheidsklep die vastzet bij drukverlies. Er zijn lastcellen die de belasting per module meten.

Als een module te zwaar belast wordt, stopt het systeem automatisch. Praktisch voorbeeld: je bouwt een railsysteem van 30 meter lang en 6 meter breed. Je zet er drie skid-units onder, elk goed voor 300 ton.

Samen tillen ze 900 ton. Je verplaatst een windturbinenhub van dek naar laadpositie in 20 minuten.

Varianten, modellen en prijsindicaties

Er zijn verschillende types. De basis is een lineair skidding systeem met een rechte baan.

Dat is het goedkoopste en meest gangbaar. Je hebt ook draaiende skid-units. Die kunnen een last 90 graden draaien zonder tussentijds loszetten.

Handig voor schepen waar de laadpositie haaks op de lospositie ligt. Er zijn systemen met een hoge vrije hoogte, speciaal voor offshore-modules met zware hijsogen die onderdoor moeten.

Die hebben langere cilinders en stevigere frames. Prijsindicaties voor verhuur (excl. btw en logistiek): Koop is mogelijk, maar voor projectmatig werk is verhuur gangbaar. Een compleet systeem voor 1.000 ton kost nieuw tussen €150.000 en €300.000, afhankelijk van de configuratie en merk. Populaire merken in de niche: Mammoet (SPMT met skid-modules), ALE Heavy Lift, Faymonville, en gespecialiseerde leveranciers als Modular Skidding Systems (MSS). Deze partijen leveren maatwerk voor scheepvaart en offshore.

• Lineair skidding systeem tot 500 ton: €1.200 - €1.800 per dag
• Lineair skidding systeem tot 1.000 ton: €2.000 - €3.000 per dag
• Draaiend skidding systeem tot 500 ton: €1.800 - €2.500 per dag
• Hydraulische cilinder set (losse units): €400 - €700 per stuk per dag
• Besturing en sensors: €300 - €600 per dag

Praktische tips voor gebruik en planning

Begin met een goede calculatie van de last. Verdeel het gewicht over de modules.

Houd rekening met slingering en wind op het dek. Gebruik een veiligheidsmarge van 20 procent en let op dat optimale sling angles de veiligheid waarborgen. Bouw een stabiele ondergrond.

Gebruik stalen platen of tijdelijke dekdelen om de druk onder de modules te verdelen.

Zorg dat de rails waterpas en vrij van olie of vet is. Test het systeem voordat de echte last erop gaat. Doe een proefrit zonder belasting.

Controleer de hydrauliek, de sensoren en de veiligheidskleppen. Plan de route. Markeer waypoints op het dek.

Zorg dat er geen obstakels zijn en dat de kabels en slangen vrij kunnen bewegen.

Houd rekening met dekopeningen en luiken. Communicatie is key. Gebruik een duidelijke taal aan boord en op de kade. Een vaste operator en een extra veiligheidsman zijn een must. Houd rekening met kosten.

Een dag verhuur van een skidding systeem kost snel €1.500 tot €3.000. Plan je werk efficiënt om meerdere lasten achter elkaar te verplaatsen.

Dat betaalt zich terug. Bij complexe tandem lifting operaties staat veiligheid voor alles. Draag altijd PPE, gebruik valbeveiliging op hoogte en zorg dat de last beveiligd is tegen kantelen.

Bij offshore werk houd je rekening met golven en wind. Soms moet het systeem tijdelijk worden vastgezet.

Met deze aanpak wordt een complexe verplaatsing een gestroomlijnde operatie. Je wint tijd, verlaagt risico's en houdt controle. En dat is precies wat je nodig hebt in de zware wereld van scheepvaart, heavy-lift en offshore.