Wat is de invloed van biobrandstof op het onderhoud van de motor?

Stel je voor: je staat op het dek van een heavy-lift schip, de motor bromt stabiel terwijl de kraan een turbine van 500 ton op een platform tilt.

Dan komt het nieuws: de haven eist een overstap op biobrandstof. Je eerste gedachte? Wat doet dat met mijn motor? Gaat die straks sputteren, of juist soepeler lopen?

Je wilt geen onverwachte onderhoudskosten of stilstand. In de offshore wereld, waar elke minuut telt, is dat geen luxe vraag. Laten we het daarover hebben: hoe beïnvloedt biobrandstof eigenlijk het onderhoud van je motor?

Wat is biobrandstof eigenlijk?

Biobrandstof is brandstof gemaakt van organisch materiaal, zoals plantaardige oliën, afvalvetten of suikerriet. In de scheepvaart gaat het vaak om zogenaamde FAME (fatty acid methyl ester) of HVO (hydrotreated vegetable oil). Je mengt het met gewone diesel, meestal in percentages van 5% tot 30%, afhankelijk van de regels en de motor.

Waarom doet dit ertoe? Omdat je motor niet zomaar een brandstofwissel doet.

Biobrandstof heeft andere eigenschappen: het is iets minder stabiel, trekt vocht aan en kan harder zijn voor rubberdelen. In offshore operaties, waar motoren 24/7 draaien onder zware belasting, telt elk detail.

Denk aan een heavy-lift kraanschip dat in een ruwe zee werkt: de motor moet altijd presteren. Voorbeeld uit de praktijk: op een platformsupply vessel (PSV) van rond de 50 meter lengte, met een hoofdmotor van 2.000 pk, merk je na een half jaar biobrandstof soms al kleine verschillen in brandstofverbruik en roetvorming. Het gaat niet om drama, maar om fijne afstelling.

Waarom het onderhoud anders wordt

Biobrandstof verbrandt schoner dan gewone diesel, wat goed is voor emissies. Minder roet betekent minder vervuiling in de uitlaat en een schonere verbrandingskamer.

Dat kan het onderhoud op termijn zelfs verminderen: je hoeft minder vaak de cilinders te inspecteren of de turbo schoon te maken. Maar er is een keerzijde. Het vochtgehalte is een aandachtspunt. Biobrandstof absorbeert water uit de lucht, vooral in vochtige offshore omgevingen.

Als je tank niet goed wordt gedroogd, ontstaat er condens. Dat leidt tot corrosie in de brandstofleidingen en pomp.

Bij een CAT C32 of MTU 16V4000 motor zie je dan soms verstopte injectoren na 1.000 bedrijfsuren in plaats van 1.500.

Ook de materiaalcompatibiliteit speelt rol. Biobrandstof kan rubberafdichtingen en slangen aantasten, vooral als ze oud zijn. In een heavy-lift schip met hydraulische systemen en motoren van bijvoorbeeld Wärtsilä of MAN, betekent dit dat je seals moet controleren en waar nodig vervangen door biobrandstof-resistente varianten. Kosten? Rond de €500-€1.500 per motor, afhankelijk van het model.

“We zagen bij een offshore kraanschip een toename van 15% in brandstofpomp slijtage na 6 maanden HVO-mengsel. Preventief onderhoud was de oplossing.” – Een technisch manager uit Rotterdam.

Hoe het onderhoud er in de praktijk uitziet

Stel, je vaart met een heavy-lift schip van 120 meter lengte, uitgerust met twee Wärtsilä 12V32 motoren. Je stapt over op een B20 mengsel (20% biobrandstof). Wat verandert er in het onderhoudsschema?

Eerst de inspectie. Je controleert vaker de brandstofkwaliteit: met een waterdetectie-kit (kost €200-€400) meet je vochtgehalte.

Als het boven 200 ppm komt, pomp je de tank leeg en droog je hem. Dit voorkomt bacteriële groei, die bij biobrandstof sneller optreedt.

Plan dit elke 3 maanden in, in plaats van elke 6. Tweede: filters en injectoren. Biobrandstof lost oude afzettingen op, wat verstoppingen kan veroorzaken.

Voorkom schade door het niet tijdig aanpassen van de motorinstellingen aan nieuwe brandstoffen.

Vervang de primary en secondary filters vaker – denk aan elke 250 uur in plaats van 500. Voor een MTU motor kost een filterset €150-€300. Injectoren schoonmaken of vervangen? Reken op €1.000-€2.000 per set, inclusief arbeid. Derde: oliewissel.

Omdat biobrandstof de motor schoner houdt, kan de motorolie langer meegaan. Maar test de olie vaker op verontreiniging.

Bij een offshore werkende generator van 500 kVA zie je soms een verlenging van 20% in olielevensduur, van 500 naar 600 uur. Besparing?

Ongeveer €500 per jaar per motor.

• Controleer brandstofkwaliteit elke 3 maanden.
• Vervang filters elke 250 uur.
• Test olie vaker, maar wissel minder vaak.
• Inspecteer afdichtingen na 1 maand gebruik.

Prijzen, varianten en besparingen op lange termijn

Biobrandstof is duurder dan gewone diesel, maar de actuele prijzen voor maritieme biobrandstoffen dalen. Een liter HVO kost nu rond €1,20-€1,50, terwijl marine diesel op €0,90-€1,10 ligt.

Voor een heavy-lift schip dat 10.000 liter per maand verbruikt, betekent dat een extra kostenpost van €3.000-€5.000 per maand.

Maar de CO2-uitstoot daalt met 50-90%, wat subsidies oplevert van €50-€100 per ton CO2, afhankelijk van de EU-regels. Er zijn varianten: FAME is goedkoper (€1,00-€1,20 per liter), maar minder stabiel bij lage temperaturen – ideaal niet voor Noordzee-operaties. HVO is beter, maar €0,20-€0,30 duurder.

Mengsels van 10-30% zijn gangbaar; volledig biobrandstof (B100) vereist vaak motormodificaties, kost €10.000-€20.000 per motor. Op lange termijn bespaar je op onderhoud en emissieheffingen.

Een voorbeeld: een PSV met twee 2.000 pk motoren, overstappend op B20 HVO, ziet onderhoudskosten dalen met 10% (€2.000 per jaar), terwijl emissiebelasting €5.000 bespaart. Totale besparing na 3 jaar: €15.000-€25.000, afhankelijk van de vaarroutes.

1. Kies HVO voor stabiele prestaties in offshore omstandigheden.
2. Begin met een laag percentage (B10-B20) om motoren te testen.
3. Reken uit: investeer €5.000 in onderhoudsupgrades, verdien terug via subsidies.

Praktische tips voor je volgende operatie

Plan je overstap slim. Begin met een pilot op één motor of generator, bijvoorbeeld op een bevoorradingsschip.

Monitor prestaties: verbruik, temperatuur, trillingen. Gebruik tools zoals een Elmcan of Cummins Insite voor diagnose – kost €500-€1.000.

Werk samen met de beste leveranciers van biobrandstoffen voor de scheepvaart. Merken als Shell of Neste bieden offshore-grade biobrandstof aan, inclusief ondersteuning. Vraag om een brandstofanalyse rapport bij levering – gratis of €100 per monster. Zorg dat je crew getraind is: een cursus van 1 dag kost €300 per persoon, maar voorkomt fouten.

Tot slot, denk aan de toekomst. Regelgeving zoals IMO 2030 eist lagere emissies; biobrandstof is een directe stap.

Test, pas aan, en deel ervaringen met collega’s in de offshore community. Zo houd je je motor draaiende en je bedrijf groen.