Wat is de 'Hague-Visby Rules' en de impact op aansprakelijkheid?

Je staat op het punt om een lading van 500 ton te verschepen van Rotterdam naar Singapore. Je hebt een heavy-lift schip gecharterd, de contracten liggen klaar, en dan komt die term voorbij: de Hague-Visby Rules.

Het voelt als een drempel, maar het is eigenlijk je beste vriend in de haven.

Deze regels bepalen hoeveel aansprakelijkheid je als vervoerder draagt en wat je kunt verhalen op je klant. Zonder die kennis loop je risico’s die je niet wilt nemen in de offshore- of heavy-lift wereld.

Wat zijn de Hague-Visby Rules precies?

De Hague-Visby Rules zijn een internationaal verdrag dat de rechten en plichten regelt tussen een vervoerder en een afzender bij zeevracht.

Ze zijn een update van de oudere Hague Rules en zijn sinds 1977 van kracht. In Nederland en Europa zijn ze vaak van toepassing via de Rotterdamse Wet of via een clausule in het charterparty.

Kort gezegd: ze stellen een minimumaansprakelijkheid vast voor de vervoerder, maar geven hem ook bescherming. Stel je voor: je laadt een turbine van 200 ton op een heavy-lift schip. Onderweg ontstaat schade door slecht weer. Zonder deze regels zou je als vervoerder mogelijk voor alle schade aansprakelijk zijn.

Met de Hague-Visby Rules is je aansprakelijkheid beperkt tot een vast bedrag per pakket of per kilo.

Dat maakt het verschil tussen een faillissement en een beheersbare claim.

De Hague-Visby Rules bepalen dat je als vervoerder niet verantwoordelijk bent voor schade door ‘gebreken aan het schip’ of ‘overmacht’, mits je aan je zorgplicht voldoet.

Waarom zijn deze regels cruciaal in heavy-lift en offshore?

In de heavy-lift en offshore wereld gaat het om kwetsbare, dure lading.

Denk aan windturbines, offshore-modules of complete productie-installaties. Een beschadiging kan miljoenen euro’s kosten. De Hague-Visby Rules geven je een duidelijk kader: wat is je maximale aansprakelijkheid en wat kun je verhalen op de afzender. Zonder dit kader loop je het risico dat een verzekeraar weigert uit te keren omdat je contract niet voldoet.

Stel je voor dat je een kraan van 300 ton vervoert vanuit Amsterdam naar Noorwegen. Tijdens het laden ontstaat schade door een verkeerde handling van de afzender.

Onder de Hague-Visby Rules kun je je als vervoerder beroepen op een beperking van aansprakelijkheid, mits je kunt aantonen dat je je zorgplicht hebt nageleefd.

Dat betekent dat je je laad- en losprocedures moet documenteren en je schip moet onderhouden. Verzekeraars eisen vaak dat je contracten voldoen aan de Hague-Visby Rules. Doe je dat niet, dan kan je premie stijgen of je dekking worden geweigerd.

In de praktijk zie je dat grote offshore-operators zoals Boskalis of Van Oord deze regels standaard opnemen in hun charterpartijen. Het is een stukje zekerheid in een onvoorspelbare markt.

Hoe werkt de aansprakelijkheid onder deze regels?

De kern van de Hague-Visby Rules is de beperking van aansprakelijkheid. De vervoerder is maximaal aansprakelijk voor:

• €666,67 per pakket of per verzendingseenheid, of
• €2,00 per kilo, afhankelijk van wat hoger is.

Voor heavy-lift lading betekent dit vaak het kilobedrag, omdat de lading zwaar is. Een turbine van 200 ton zou dan een maximumaansprakelijkheid van €400.000 hebben.

In de praktijk is dat vaak minder dan de werkelijke schade, dus is het slim om aanvullende verzekeringen af te sluiten. De regels stellen ook dat de vervoerder een ‘zeewaardig schip’ moet leveren en dat hij zorg moet dragen voor een goede stuwage en beveiliging van de lading. Bij heavy-lift gaat het om speciale laadplannen en stabiliteitsberekeningen. Als vervoerder moet je kunnen aantonen dat je deze hebt opgesteld en gecontroleerd, zeker bij het verzekeren van transport in risicozones.

Doe je dat niet, dan vervalt je aansprakelijkheidsbeperking. Een voorbeeld uit de praktijk: een offshore-module wordt vervoerd op een semi-submersible schip.

Tijdens de oversteek breekt een bevestigingslijn door een storm. Onder de Hague-Visby Rules ben je als vervoerder niet aansprakelijk als je kunt bewijzen dat de storm onvoorzien was en je voldoende maatregelen had genomen. Je moet dan wel je logboeken en weerrapporten kunnen overleggen.

Verschillen met de Hague Rules en andere varianten

De Hague Rules zijn de oudere versie, van kracht sinds 1924. Ze zijn minder streng en bieden minder bescherming aan vervoerders.

De Hague-Visby Rules zijn een update die beter passen bij moderne schepen en ladingen. Ze zijn van toepassing in Europa, Azië en veel andere delen van de wereld. De VS gebruiken de COGSA (Carriage of Goods by Sea Act), die lijkt op de Hague Rules maar met een hogere aansprakelijkheidslimiet: $500 per pakket. In de praktijk zie je dat heavy-lift operators vaak kiezen voor de Hague-Visby Rules vanwege de betere bescherming.

Een voorbeeld: een charterparty voor een heavy-lift schip vanaf Rotterdam naar Dubai. De clausule luidt: ‘Subject to Hague-Visby Rules, including the Rotterdam Rules where applicable.’ Voor complexe projecten is het essentieel om te begrijpen waarom een Heavycon contract de standaard is voor risicobeheersing.

Prijsindicatie: het opstellen van een charterparty met Hague-Visby-clausule kost tussen €1.000 en €3.000, afhankelijk van de complexiteit.

Een verzekering voor heavy-lift lading met dekking onder deze regels kost ongeveer 0,5% tot 1% van de ladingwaarde. Voor een lading van €5 miljoen is dat €25.000 tot €50.000. Een kleine prijs voor gemoedsrust.

Praktische tips voor heavy-lift en offshore

Zorg dat je contracten altijd expliciet verwijzen naar de Hague-Visby Rules. Gebruik een standaardclausule in je charterparty en zorg dat je afzender ermee akkoord gaat. Dit voorkomt discussies later.

In de offshorewereld is het gebruikelijk om dit op te nemen in de ‘booking note’ of ‘fixture confirmation’.

Documenteer alles. Bij heavy-lift gaat het om laadplannen, stabiliteitsberekeningen, inspectierapporten en weerrapporten.

Bewaar deze minimaal 3 jaar, de verjaringstermijn voor zeerechtelijke claims. Gebruik digitale tools zoals speciale software voor ladingbeveiliging, bijvoorbeeld het programma van MarineSoft, dat ongeveer €500 per jaar kost. Sluit een aanvullende verzekering af voor het gat tussen je aansprakelijkheid onder de Hague-Visby Rules en de werkelijke schade, mocht je een claim moeten indienen voor schade tijdens maritiem transport.

Voor een turbine van €2 miljoen kan een extra dekking van €1,5 miljoen kosten rond de €7.500 per jaar.

Overleg met je verzekeraar of je offshore-activiteiten wel gedekt zijn, want sommige polissen sluiten ‘offshore-installaties’ uit. Tot slot: train je crew. Zorg dat ze weten hoe ze lading moeten vastzetten volgens de Hague-Visby Rules. Een goede training kost ongeveer €200 per persoon per dag en voorkomt claims die tienduizenden euro’s kunnen kosten. In de praktijk zie je dat bedrijven die investeren in training en documentatie minder claims krijgen en lagere verzekeringspremies betalen.