Wat is de 'EEXI' en 'CII' regelgeving voor bestaande schepen?

Stel je voor: je vaart met een zware offshore lift-kraan van 500 ton naar de Noordzee. Je hebt net een nieuw brandstofverbruikslogboek ingevuld en vraagt je af hoe je straks nog rendabel kunt varen met die nieuwe EEXI- en CII-regels.

Die regels bepalen of je schip nog mag varen en hoeveel CO₂ je uitstoot. Ze zijn sinds 2023 van kracht en gelden ook voor bestaande schepen. In dit stuk leg ik je uit wat het is, hoe het werkt en wat jij concreet kunt doen.

Wat zijn EEXI en CII precies?

EEXI staat voor Energy Efficiency Existing Ship Index. Het is een eenmalige technische norm voor bestaande schepen, vastgelegd in IMO-regel MARPOL Annex VI. Je schip moet een bepaalde waarde halen, anders krijg je geen geldig International Air Pollution Prevention Certificate (IAPP).

De CII is de Carbon Intensity Indicator: een jaarlijks operationele score van A tot en met E.

Die score laat zien hoe efficiënt je vaart ten opzichte van je tonnage en afgelegde mijlen. Beide regels zijn er om CO₂-uitstoot te verlagen.

Voor heavy-lift, maritiem transport en offshore schepen telt extra mee: die zijn vaak traag, zwaar beladen en hebben een hoog verbruik per ton. De CII-score bepaalt welke maatregelen je moet nemen en welk schildje je volgend jaar op je schip plakt.

Waarom dit voor jouw schip belangrijk is

Stel je vaart met een 10.000 dwt heavy-lift schip en je CII-score zakt naar een D of E.

Dan moet je een correctieplan indienen bij je classificatiebureau en je rederij. Verzekeraars en charters vragen steeds vaker naar je CII-rapport.

Havens zoals Rotterdam en Houston kunnen extra eisen stellen aan schepen met een lage score. En ja, dat raakt je portemonnee. De EEXI-norm is een drempel. Haal je die niet, dan mag je schip niet meer varen onder de vlag.

Voor bestaande schepen is dat een eenmalige technische aanpassing. CII is een jaarlijks proces.

Samen zorgen ze voor een level playing field en een eerlijke vergelijking tussen schepen in dezelfde sector, ook in heavy-lift en offshore.

Hoe het werkt: de kern en praktische stappen

EEXI bereken je op basis van je scheepstype, lengte, tonnage en motortype. Je gebruikt de IMO EEXI-rekenmethode.

Bij heavy-lift schepen met bovenloopkranen telt extra mee: je motoren moeten vaak harder werken bij het liften en positioneren.

Je kunt EEXI halen door technische maatregelen: vermogensbegrenzing, een efficiëntere voortstuwing, of een energiezuiniger generatorset. Ook retrofit met een waste-heat recovery systeem kan helpen. Voor CII kijk je naar je daadwerkelijke operationele data: afgelegde mijlen, brandstofverbruik, lading, en vaarsnelheid.

Je berekent je jaarlijkse CO₂-uitstoot per ton-mijl. De CII-formule vergelijkt je resultaat met een referentiewaarde.

Je krijgt een score van A (uitstekend) tot E (slecht). Elk jaar moet je een plan indienen als je een D of E scoort, met maatregelen voor het volgende jaar. Voor offshore schepen zoals een DP-kraanschip of een pijpenlegger tellen DP-operaties en stationair draaien zwaar mee. Je kunt je CII-score verbeteren door DP-operaties te optimaliseren, de juiste generatorcombinaties te kiezen en brandstofverbruik tijdens positionering te verlagen. Ook slow steaming onderweg naar de klus is een makkelijke winst.

Prijzen, maatregelen en modellen: concrete opties

Een EEXI-certificering kost tussen €3.000 en €8.000, afhankelijk van je classificatiebureau en de complexiteit van je schip. Bij een heavy-lift schip met meerdere generatoren en een bovenloopkraan kan het wat meer zijn, zeker als je nieuwe meetapparatuur nodig hebt.

Een vermogensbegrenzing aanpassen kost vaak €1.500 tot €3.000, inclusief software-updates en testen. Een waste-heat recovery systeem voor een middelgroot heavy-lift schip kost tussen €50.000 en €120.000, afhankelijk van het vermogen en de installatie. De besparing kan 5–10% zijn op je totale brandstofverbruik, wat bij een jaarverbruik van 1.000 ton MGO al snel €15.000–€30.000 per jaar oplevert, afhankelijk van de brandstofprijs.

Optimaliseer dit verbruik verder met de beste brandstofmanagement systemen voor rederijen.

Voor CII-improvement kun je een performance monitoring tool aanschaffen, zoals bijvoorbeeld een package van NAPA, Marcura of StormGeo. De prijs ligt rond €5.000–€15.000 per jaar per schip, inclusief dashboards en rapportages. Voor een offshore vloot van 5 schepen reken je op €25.000–€60.000 per jaar.

Je kunt ook je bestaande boordcomputer koppelen via API, wat vaak €2.000–€5.000 eenmalig kost. Wat betreft brandstof: voor offshore en heavy-lift is MGO nog dominant.

Overstappen naar bio-MGO of HVO kan, maar let op de corrosieproblemen bij nieuwe alternatieve brandstoffen; de prijs ligt bovendien 20–40% hoger.

Voor een schip van 10.000 dwt met 1.000 ton verbruik per jaar betekent dat €10.000–€20.000 extra kosten. LNG is voor bestaande heavy-lift schepen vaak complex en kostbaar, met retrofitkosten vanaf €250.000. Een hybride batterijpakket voor DP en peak-shaving kost tussen €100.000 en €300.000, afhankelijk van het vermogen en het type offshore schip.

Praktische tips voor jouw schip en vloot

1. Check je EEXI-waarde bij je classificatiebureau en zorg dat je IAPP-certificaat op tijd wordt verlengd.
2. Verzamel operationele data: brandstofverbruik per uur, afgelegde mijlen, lading, DP-uren. Zorg dat je logboek sluitend is.
3. Optimaliseer je vaarsnelheid: 1–2 knopen langzamer levert vaak 10–20% brandstofwinst op, zonder je planning te verstoren.
4. Gebruik een performance tool om je CII-score maandelijks te monitoren en op tijd bij te sturen.
5. Plan een EEXI-upgrade in combinatie met je volgende droogdok. Dat bespaart tijd en kosten.
6. Voor offshore operaties: kies de juiste generatorcombinatie en vermijd stationair draaien op vol vermogen. Een DP-optimalisatie kan 5–10% brandstof besparen.
7. Overweeg een waste-heat recovery systeem of een hybride batterij voor DP-schepen. De terugverdientijd ligt vaak tussen 3 en 7 jaar.
8. Bespreek je CII-plan met je rederij, charter en verzekeraar. Transparantie werkt in je voordeel.
9. Houd rekening met regionale eisen: havens zoals Rotterdam en Houston kunnen extra documentatie vragen.
10. Investeer in training voor je crew: bewustwording levert direct winst op in brandstofverbruik en CII-score.

Veelgestelde vragen en valkuilen

“Is EEXI een eenmalige check?”
Ja. Eenmaal behaald en gecertificeerd, hoef je alleen bij grote modificaties opnieuw te kijken. CII is jaarlijks.

Een veelgemaakte fout is het niet meenemen van DP-uren en stationair draaien in je CII-berekening. Zorg dat je boordcomputer deze data correct registreert. Ook het vergeten van ladinginformatie leidt tot een onnauwkeurige score. Gebruik een template dat je maandelijks checkt.

Voor heavy-lift schepen met een bovenloopkraan: houd rekening met extra motorlast tijdens liftoperaties. Soms is een tijdelijke vermogensbegrenzing voldoende, soms is een upgrade van de generatorset nodig. Bespreek dit met je classificatiebureau en technische dienst.

Afsluiting: stap voor stap aan de slag

Begin met een simpele check: vraag je EEXI-waarde op en bereken je huidige CII-score. Kijk waar je grootste verbruik zit: vaarsnelheid, DP-uren of generatorgebruik.

Kies één of twee maatregelen die bij je schip passen en plan ze in je volgende droogdok. Zet een performance tool op en deel je plan met je team. De regels zijn streng, maar ze bieden ook kansen.

Met slimme aanpassingen kun je je operationele kosten verlagen en je concurrentiepositie versterken.

Voor heavy-lift en offshore schepen gaat het om kleine aanpassingen met grote impact. En met een beetje planning ben je straks klaar voor de toekomst.