Wat is 'Blue Ammonia' en 'Green Ammonia'?
Stel je voor: je staat op een groot offshore-platform, ver van de kust. De wind waait hard, de golven beuken tegen de poten van het platform. Je hebt energie nodig om te werken, maar je wilt geen vieze rookwolken maken.
Daar komen twee nieuwe helden om de hoek kijken: Blue Ammonia en Green Ammonia.
Ze klinken als kleuren uit een verfkwast, maar het zijn eigenlijk brandstoffen die de toekomst van de scheepvaart en offshore industrie gaan veranderen. In deze uitleg leg ik je precies uit wat het is, waarom het belangrijk is en hoe het werkt. We doen dit gewoon relaxed, alsof we even koffie drinken en de wereld verbeteren.
Wat is Blue Ammonia en Green Ammonia?
Ammonia is een chemische stof, NH3, die je normaal in schoonmaakmiddelen vindt. Maar in de offshore en zware scheepvaart wordt het nu gezien als een brandstof.
Het bijzondere is dat ammonia geen CO2 uitstoot als je het verbrandt. Het breekt namelijk af tot water en stikstof. Dat klinkt ideaal, maar de productie is het verhaal.
Blue Ammonia is ammonia die gemaakt wordt met aardgas. Tijdens de productie ontstaat CO2.
Bij Blue Ammonia wordt die CO2 opgevangen en opgeslagen onder de grond (CCS). Je houdt dus een brandstof over die bijna klimaatneutraal is. Green Ammonia is de ultieme duurzame versie. Het wordt gemaakt met groene waterstof, die opgewekt wordt door wind- of zonne-energie.
Blue Ammonia is schoon door opvang van CO2, Green Ammonia is schoon door 100% hernieuwbare energie.
Er komt geen fossiele brandstof aan te pas. Het is schoon van bron tot brand.
Deze brandstoffen zijn interessant voor schepen die zwaar tillen, zoals heavy-lift schepen, en voor offshore installaties die stroom nodig hebben. Waarom? Omdat ze geen fijnstof uitstoten en makkelijker zijn op te slaan dan waterstof.
Waarom deze ammonia belangrijk is voor offshore en heavy-lift
De offshore industrie heeft een enorm energieprobleem. Je hebt platforms nodig die 24/7 draaien, vaak op dieselgeneratoren. Die stoten veel CO2 uit.
Tegelijkertijd zijn er strengere regels, zoals de EU Green Deal, die eisen dat emissies omlaag moeten.
Blue en Green Ammonia bieden een uitweg. Voor heavy-lift schepen is de uitdaging nog groter.
Deze schepen hebben enorme motoren nodig om platforms en windturbines te verplaatsen. Een van de grootste heavy-lift schepen, de Sleipnir van Heerema, heeft een capaciteit van 20.000 ton. Die motoren moeten blijven draaien.
Ammonia kan hier als brandstof dienen, zonder dat je direct overstapt op waterstof, wat lastiger op te slaan is.
Een ander voordeel: ammonia kun je vloeibaar maken bij -33°C of onder druk. Dat is makkelijker te transporteren dan waterstof, die extreem koud moet worden bewaard. Voor offshore operaties betekent dit dat je brandstof kunt bunkeren in havens zoals Rotterdam of Houston en het naar je platform kunt brengen. Er is ook een economische reden.
Prijzen voor CO2-uitstootrechten (ETS) stijgen. In 2024 kostte een ton CO2 ongeveer €80-€90 op de Europese markt.
Blue Ammonia kan helpen om die kosten te drukken, omdat de CO2 wordt opgeslagen.
Stel je voor: je runt een zware kraan op een platform. Je wilt geen uitstoot, maar je hebt veel vermogen nodig. Ammonia-motoren kunnen dat leveren, zonder dat je constant brandstof aan boord moet bunkeren.
Hoe werkt het? De kern van de technologie
Blue Ammonia begint met aardgas. Je neemt aardgas (CH4) en mengt het met stoom.
Dat proces heet stoomreforming. Het resultaat is waterstof en CO2. Die waterstof combineer je met stikstof uit de lucht om ammonia te maken.
Het slimme is dat je de CO2 afvangt en opslaat, bijvoorbeeld in lege gasvelden onder de Noordzee. Green Ammonia werkt anders.
Je gebruikt groene waterstof, gemaakt door elektrolyse van water. Stroom komt van windparken op zee, zoals die van OranjeWind of Hollandse Kust.
Die waterstof combineer je met stikstof. Het proces is hetzelfde, maar de energiebron is 100% duurzaam. Om ammonia als brandstof te gebruiken, heb je speciale motoren nodig. Bedrijven als MAN Energy Solutions ontwikkelen nu ammonia-dieselmotoren, passend binnen de discussie over de brandstof van de toekomst.
Die motoren verbranden ammonia rechtstreeks of gebruiken het als brandstofcel. Voor heavy-lift schepen betekent dit dat je de motor moet aanpassen, maar het kan.
Een praktisch voorbeeld: een offshore-platform zoals die van Shell in de Noordzee gebruikt nu nog gasgeneratoren. Je kunt die vervangen door ammonia-brandstofcellen. Die cellen produceren elektriciteit zonder rook.
Je hebt wel een opslagtank nodig, bijvoorbeeld een cryogene tank van 50 m³, die ongeveer €200.000 kost.
Veiligheid is key. Ammonia is giftig en bijtend. Daarom gebruiken offshore-operators speciale lekvrije tanks en detectiesystemen. Merken zoals Wärtsilä leveren systemen die ammonia veilig opslaan en verwerken.
Prijzen, varianten en praktische modellen
Laten we kijken naar de kosten, want die tellen. Blue Ammonia is nu goedkoper dan Green Ammonia.
In 2024 ligt de prijs van Blue Ammonia rond de €600-€800 per ton.
Green Ammonia is duurder, ongeveer €900-€1.200 per ton, afhankelijk van de stroomkosten. Voor een heavy-lift schip van 20.000 ton capaciteit, zoals de Sleipnir, heb je veel brandstof nodig. Stel: je vaart een jaar en verbruikt 5.000 ton ammonia.
Bij Blue Ammonia kost dat €3-4 miljoen. Bij Green Ammonia loopt het op tot €4,5-6 miljoen.
Maar vergeet niet de CO2-besparing: je voorkomt emissies ter waarde van tienduizenden tonnen CO2. Er zijn verschillende modellen voor implementatie. Model 1: je gebruikt ammonia als hoofdbrandstof in een nieuwe motor. Model 2: je mengt het met gas in een dual-fuel motor.
Model 3: je gebruikt het alleen voor stroom op platforms, niet voor voortstuwing.
Prijzen van motoren variëren. Een ammonia-motor van MAN voor een groot schip kost ongeveer €10-15 miljoen extra vergeleken met een standaard dieselmotor. Voor offshore-platforms kun je een brandstofcel kopen van Bloom Energy, die ongeveer €5 miljoen kost voor 1 MW vermogen.
Een tip: kijk naar subsidies. De Nederlandse overheid geeft tot 30% subsidie op duurzame brandstoffen voor offshore via de DEI+ regeling, waarbij duurzaamheidscertificaten voor rederijen vaak een cruciale rol spelen bij de investeringsafweging.
In Europa zijn er ook EU-fondsen voor Blue Ammonia-projecten. Dat maakt de overstap betaalbaarder.
Praktische tips voor de offshore- en scheepvaartsector
Wil je aan de slag met Blue of Green Ammonia? Begin met een emissie-analyse van je huidige operatie.
Hoeveel CO2 stoot je nu uit? Bereken de CO2-voetafdruk van je maritieme transport; voor een gemiddeld heavy-lift schip is dat zo'n 20.000 ton per jaar.
Kies de juiste partner. Bedrijven als Yara International leveren Blue Ammonia uit hun fabriek in Porsgrunn, Noorwegen. Voor Green Ammonia kijk je naar projecten in IJsland of Oman, waar goedkope wind- en zonne-energie is.
Test eerst op kleine schaal. Begin met een offshore-platform van 1-2 MW vermogen.
Gebruik een ammonia-brandstofcel van 100 kW en kijk hoe het loopt. Kosten: ongeveer €500.000 voor de pilot. Denk aan logistiek. Ammonia bunkeren kun je doen in havens zoals Rotterdam, waar nu al terminals zijn voor groene ammonia. Of gebruik een bunker-schip, zoals de nieuwe ammonia-bunkerschepen die Shell aan het bouwen is.
Tot slot: investeer in training. Je crew moet weten hoe ze met ammonia omgaan.
Organisaties zoals STC Group bieden cursussen aan voor ongeveer €1.000 per persoon. Veiligheid eerst. Met deze stappen zet je de volgende stap naar een schonere offshore- en scheepvaartwereld. Blue en Green Ammonia zijn geen toekomstmuziek meer, ze zijn er nu. Pak de kans.