TECHNICAL: Hoe bewijs je 'Force Majeure' bij vertraging door slecht weer?

Stel je voor: je ligt met je heavy-lift schip, een typische 850-tons kraanbok, op een ankerplaats bij Rotterdam, klaar voor een lift van 120 ton offshore equipment.

De wind giert, de golven slaan over het dek en de bok zwaait gevaarlijk heen en weer. Je kunt niet laden, niet lossen, niet bewegen. De klant eist compensatie voor de vertraging, maar jij weet: dit is pure force majeure. Hoe bewijs je dat zonder dat het een juridische nachtmerrie wordt? Ik leg het je uit, stap voor stap, alsof we samen aan de keukentafel zitten met een bak koffie en je contract.

Stap 1: Verzamel je bewijsmateriaal direct na het incident

Begin meteen als de storm toeslaat. Gebruik je telefoon, tablet of laptop om alles vast te leggen.

Je hebt nodig: officiële weerrapporten van KNMI of Duitse Deutscher Wetterdienst, satellietbeelden van je navigatiesysteem (zoals Furuno of Garmin), en foto’s van je schip met tijdstempel. Zorg dat je locatie exact is: bijvoorbeeld ankerplaats Scheurhaven, coordinaten 51.9°N, 4.1°E. Download de weersvoorspellingen en actualisaties elke 2 uur.

Gebruik apps zoals Windy of MarineTraffic voor live data. Sla alles op in een map met datum en tijd, bijvoorbeeld "2024-10-05_storm_Rotterdam".

Materialen die je nodig hebt

• Een betrouwbare weerapp of abonnement, bijvoorbeeld MeteoGroup voor maritieme data, ongeveer €50 per jaar.
• Een logboek-app of papieren logboek, zoals van Master Marine, voor dagelijkse updates.
• Camera of drone voor visuele bewijzen, als je veilig kunt vliegen (max 120 meter hoogte, volgens EU-regels).

Veelgemaakte fout: wachten tot de storm over is. Doe het nu, want gegevens verdwijnen of worden bijgewerkt.

Tijd: direct, binnen het eerste uur. Kosten: nihil, tenzij je premium toegang nodig hebt, rond €10-20 per maand. Zorg dat je materiaal waterdicht is; een GoPro of iPhone in een waterproof case kost €30-50.

Stap 2: Documenteer de impact op je operatie

Force majeure draait om onoverkomelijke vertraging. Leg vast hoe het weer je werk belemmert.

Noteer specifieke data: windkracht 8 Beaufort, golven van 3 meter, zicht minder dan 500 meter. Voor heavy-lift schepen zoals een typische 500-tons kraan op een jack-up barge, betekent wind boven 6 Beaufort vaak stilstand; offshore normen vereisen vaak minder dan 4 meter golfhoogte voor veilig liften. Log elke 4 uur de status: "08:00 uur - Wind 45 knopen, kraan onbruikbaar, lading 120 ton turbine blades vastgezet." Voeg foto’s toe van de lading, bijvoorbeeld een Siemens Gamesa rotorblad van 80 meter lengte, vastgesjord met chain blocks.

Veelgemaakte fout: alleen algemene beschrijvingen geven. Wees concreet met getallen.

Specifieke maatvoering voor offshore operaties

• Golfhoogte: boven 2 meter voor heavy-lift, stop direct. Gebruik een wave buoy van AXYS Technologies voor metingen, prijs rond €5.000 voor een unit, maar je kunt data huren via diensten als Oceanwise.
• Windkracht: boven 50 knopen (ongeveer 92 km/u) is laden/lossen onmogelijk voor schepen als de BBC Chartering vloot.
• Zicht: minder dan 1 zeemijl (1,85 km) betekent gevaar voor navigatie, log dit met AIS-gegevens van je Marintec systeem.

Tijd: elke 4 uur, tot de storm afneemt. Dit bouwt een ijzersterke tijdlijn op voor je claim.

Deze details maken je bewijs onaantastbaar voor verzekeraars als Allianz Marine.

Stap 3: Controleer je contract op force majeure clausules

Pak je charterpartij of transportcontract erbij. Zoek naar de force majeure clausule – die staat vaak onder "Delay" of "Exceptions".

Voor scheepvaart gebruiken we vaak de NYPE 93 of Gencon 94 form, waarin storm expliciet wordt genoemd als onoverkomelijke gebeurtenis. Check of je schip voldoet aan de voorwaarden: is het een geldig gecertificeerd heavy-lift schip? Bijvoorbeeld, de BBC Norway heeft een DNV-GL certificering voor windkracht tot 60 knopen.

Als je schip niet voldoet, kan de verzekering claimen dat je nalatig was. Veelgemaakte fout: het niet naleven van de IMO Code of Safe Practice – je moet aantonen dat je alles hebt gedaan om de vertraging te minimaliseren, zoals ankeren op een veilige plek.

Veelvoorkomende clausules in maritieme contracten

• Act of God: omvat extreme weersomstandigheden, maar sluit menselijke fouten uit.
• Perils of the sea: specifiek voor stormen op zee, van toepassing als je offshore bent.
• Limitaties: sommige contracten eisen dat je binnen 48 uur melding maakt bij de rederij, zoals bij Spliethoff groep.

Tijd: binnen 24 uur na incident, duurt ongeveer 1 uur. Gebruik een juridische checklist van je verzekeraar, bijvoorbeeld van Aon Marine, om niets te missen.

Stap 4: Meld de force majeure tijdig en formeel

Stuur een schriftelijke kennisgeving naar alle partijen: charterer, ladingeigenaar en verzekeraar. Gebruik een standaardformulier of e-mail met duidelijke onderwerpregel, bijvoorbeeld "Force Majeure Melding - Storm Vertraging [Schipnaam] - 05-10-2024". Voeg alle bewijzen toe: weerrapporten, logboek, foto's en contractreferenties.

Leg uit waarom dit onoverkomelijk is – geen schip ter wereld kan veilig laden bij 50 knopen wind met een 120-ton lading.

Veelgemaakte fout: te laat melden, na 72 uur. Doe het binnen 24 uur om je rechten te behouden.

Formele eisen voor offshore transport

Tijd: 30-60 minuten voor opstellen, verzend direct. Voor heavy-lift operaties moet je soms ook melden bij de havenautoriteiten, zoals het Havenbedrijf Rotterdam, via hun online portal. Kosten: gratis, maar boetes voor late melding kunnen oplopen tot €1.000. Gebruik templates van de International Chamber of Shipping (ICS) voor force majeure brieven – gratis beschikbaar en raadpleeg onze gids voor maritieme wetgeving en verzekering, specifiek voor maritiem gebruik.

Stap 5: Werk samen met je verzekeraar en verzamel getuigenverklaringen

Neem contact op met je marine verzekeraar, zoals TT Club of Gard, en stuur je dossier toe. Vraag om een schriftelijke bevestiging dat de storm als force majeure wordt erkend.

Voor een typische vertraging van 48 uur op een heavy-lift project, kan de claim oplopen tot €10.000-20.000 aan gederfde inkomsten. Houd hierbij ook rekening met de impact van sancties op internationale heavy-lift projecten. Vraag getuigenverklaringen van je bemanning, de havenmeester of andere schepen in de buurt.

Bijvoorbeeld, een logboekverklaring van de kapitein van een naburig offshore support vessel.

Veelgemaakte fout: alleen op je eigen woord vertrouwen. Verzekeraars eisen onafhankelijke bewijzen. Tijd: binnen 48 uur na melding, duurt 1-2 uur voor gesprekken.

Specifieke verzekeringstips voor de niche

• Hull & Machinery verzekering dekt stormschade, maar force majeure voor vertraging valt onder delay insurance, prijs rond 0,5% van de scheepswaarde per jaar (bijv. €50.000 voor een schip van €10 miljoen).
• Offshore projecten: check je P&I club (Protection and Indemnity) voor aansprakelijkheid bij vertraging van lading zoals windturbine onderdelen.
• Documenteer alle kosten: extra ankerkosten €500 per dag, bemanning overuren €100 per uur.

Verificatie-checklist

Gebruik deze lijst om je bewijs sluitend te maken. Vink elk item af voordat je je claim indient.

• Weerrapporten gedownload en opgeslagen met tijdstempels? Ja/Nee
• Logboek bijgehouden elke 4 uur met specifieke metingen (wind, golven, zicht)? Ja/Nee
• Contract clausule gecontroleerd en "reasonable steps" gedocumenteerd? Ja/Nee
• Melding gestuurd binnen 24 uur aan alle partijen? Ja/Nee
• Getuigenverklaringen verzameld van minimaal 2 onafhankelijke bronnen? Ja/Nee
• Verzekeraar geïnformeerd en schriftelijke bevestiging ontvangen? Ja/Nee
• Alle kosten gedocumenteerd voor claim (totaalbedrag berekend)? Ja/Nee

Als je alles hebt, staat je force majeure claim als een huis. Bij vragen, bel je verzekeraar of een maritieme jurist – ze helpen je graag verder. Zo houd je de vaart erin, zelfs in de storm.