Problemen bij de overstap naar zwavelarme brandstoffen (LSFO)

Wat je in je hoofd en aan boord moet hebben

De overstap naar zwavelarmere brandstoffen (LSFO) voelt soms alsof je van een vertrouwde dieselauto opeens in een elektrische moet stappen. Het werkt, maar het gedrag is anders.

In de offshore, met heavy-lift schepen en complexe logistiek, is dat geen kleinigheid. Je loopt sneller tegen problemen aan met filters, brandstofpompen en de algemene gang van het schip. Voordat je begint, zorg dat je weet wat je aan boord hebt. Welk type motor? Welk brandstofsysteem?

Wat is de historie van de brandstofkwaliteit? Zorg dat je de Material Safety Data Sheets (MSDS) en Specificaties van je leveranciers paraat hebt.

En heel belangrijk: de ISO 8217 specificaties voor de brandstof die je wilt gebruiken. Die specificaties geven je de randvoorwaarden. Je hebt het over een brandstof met een maximum zwavelgehalte van 0,50% (sinds 2020) en in sommige regio's (ECAs) nog lager, tot 0,10%. Wat je fysiek nodig hebt: een goed voorraad filters (let op micron-nommer), een extra setje voorraadpompen (als dat kan), en een testkit voor water en dekking (watertolerantie).

Ook niet onbelangrijk: een plan voor het testen van de brandstof voordat die de tank in gaat. Wees realistisch: een test duurt even, maar het voorkomt een hoop ellende.

Zorg dat je weet wat de prijs van je oude en nieuwe brandstof is. LSFO is vaak €30-€50 per ton duurder dan HFO, maar zonder scrubber ben je dat geld sowieso kwijt. En bedenk je dat VLSFO (Very Low Sulphur Fuel Oil) vaak €20-€40 per ton duurder is dan VLSFO met een lagere viscositeit. Kortom: wees voorbereid op een hogere prijs, maar focus op de kwaliteit.

Stap 1: De juiste brandstof kiezen (en begrijpen wat je koopt)

LSFO is niet zomaar LSFO. Je hebt verschillende typen, en de keuze hangt af van je motor, je route en je budget. De meeste heavy-lift schepen draaien op medium-speed dieselmotoren.

Die zijn gevoelig voor de viscositeit en de densiteit van de brandstof.

VLSFO is een optie, maar let op: de viscositeit kan variëren van 30 tot 70 cSt (centistokes). Je motor heeft een bepaalde bandbreedte nodig, meestal rond de 12-20 cSt voor de verstuivers.

Als je te dikke brandstof hebt, verbruik je meer en slijt je pompen. Te dun, en je krijgt lekkages en verhoogde slijtage. Check de specificaties. Vraag je leverancier om de "bunker delivery note" (BDN) met daarin de viscositeit, densiteit, watergehalte en het gehalte aan verbrandbare zwavel.

Vraag ook om een "compatibiliteitsrapport" als je verschillende bunkers gaat mengen. In de offshorewereld zie je vaak dat er bunkers geleverd worden in havens als Rotterdam, Houston of Singapore.

Prijzen liggen daar vaak rond de €500-€600 per ton voor VLSFO, afhankelijk van de markt. Houd rekening met een prijsverschil van €50-€100 ten opzichte van HFO, exclusief eventuele extra kosten voor specifieke additieven. Veelgemaakte fout: Blindelings overstappen op een VLSFO zonder rekening te houden met de viscositeit. Je oude motor kan misschien niet overweg met de lagere viscositeit.

Gevolg: lekkages, oververhitting of een verhoogd brandstofverbruik. Check altijd de motorhandleiding en overleg met de fabrikant.

Stap 2: De tanks voorbereiden (schoonmaken en testen)

Voordat je LSFO in je tanks krijgt, moeten die brandschoon zijn. Oude resten HFO kunnen de nieuwe brandstof verontreinigen.

Zorg dat je tanks eerst goed worden gespoeld (spülen) met een geschikte spoelbrandstof.

Gebruik hiervoor een lage-viscositeit brandstof, bijvoorbeeld een Marine Gas Oil (MGO) of een lichte LSFO. Spoelen tot de tankwand schoon is en er geen oude slib meer in zit. Een vuistregel: spoel minimaal 1-2 keer het tankvolume door de tank.

Test de tanks na het spoelen. Gebruik een monstername-apparaat en test op water en verontreinigingen.

Het watergehalte moet onder de 0,10% (volgens ISO 8217). Als er nog water in zit, kan dat leiden tot bacteriegroei en corrosie. Ook de temperatuur is belangrijk. LSFO is vaak warmer nodig om goed te stromen (rond de 40-50°C).

Zorg dat je tankverwarming op orde is. Vergeet niet de filters te checken.

Gebruik filters met een kleiner micron-nommer (bijvoorbeeld 10 of 25 micron) om verontreinigingen tegen te houden. Veelgemaakte fout: Te weinig spoelen of vergeten de tank te inspecteren op slib. Dit leidt tot verstopte filters en pompen kort na de bunkering. Plan het spoelen op een moment dat het schip stil ligt, bijvoorbeeld tijdens een onderhoudsstop. Reken op een dag extra werk voor het grondig spoelen en testen.

Stap 3: Bunkeren en de juiste procedures

Als je de bunkers bestelt, geef duidelijk aan welk type LSFO je wilt. Vraag om een monster (sample) vóór het bunkeren. Dit monster wordt door de leverancier en door jouw crew genomen.

Dit is je bewijsmateriaal. De leverancier moet je een bunker delivery note (BDN) geven met alle specificaties.

Controleer of de viscositeit en densiteit overeenkomen met wat je hebt afgesproken. De prijs per ton is nu vaak €50-€100 hoger dan HFO, dus check de rekening goed.

Tijdens het bunkeren: zorg dat de leidingen goed zijn doorgespoeld met de nieuwe brandstof. Gebruik een aparte leiding voor LSFO als dat kan, om kruisbesmetting te voorkomen. Houd de temperatuur in de gaten.

LSFO kan stollen als het te koud is (soms al onder de 20°C).

Als je bunkert in een koude haven, zorg dan dat de brandstof op temperatuur blijft. Monitor het proces: hoeveelheid, druk, temperatuur. Zorg dat je weet hoeveel liter je per uur bunkert. Een gemiddelde heavy-lift kan 100-200 ton bunkeren in 4-6 uur.

Veelgemaakte fout: Het niet doorspoelen van de leidingen. Oude HFO-resten in de leidingen mengen zich met de nieuwe LSFO, wat leidt tot het verkeerd mengen van verschillende brandstoftypes, met een verkeerde viscositeit en verstoppingen tot gevolg. Zorg dat je de leidingen spoelt tot je ziet dat de nieuwe brandstof er zonder verkleuring uitkomt.

Stap 4: De motor afstellen en het verbruik monitoren

LSFO verbrandt anders dan HFO. Omdat het verschil tussen MGO, VLSFO en HFO brandstoffen invloed heeft op de viscositeit, is het goed om te weten dat LSFO minder "plakkerig" is en een andere warmte-afgifte heeft.

Je moet de motor soms iets anders afstellen. Controleer de verbrandingstemperatuur en de inspuitdruk. In heavy-lift schepen met Wärtsilä of MAN motoren betekent dit dat je de injector-druk soms met 5-10 bar moet verhogen om dezelfde prestatie te halen.

Let op de roetmeter: een te lage roetwaarde is goed voor de emissies, maar een te lage waarde kan duiden op een te arme mengsel, wat de motor kan beschadigen.

Houd het brandstofverbruik scherp in de gaten. LSFO heeft vaak een iets hoger specifiek verbruik (gram/kWh) dan HFO, soms 2-5% meer. Dit is normaal. Zorg dat je de resultaten vergelijkt met je oude data. Gebruik de boordcomputer om de data per uur te loggen.

Kijk ook naar de temperatuur van de olie en de druk in het systeem. Als je ziet dat de druk daalt of de temperatuur stijgt, kan dit duiden op problemen met de brandstofpomp.

Veelgemaakte fout: Het niet tijdig aanpassen van de motorinstellingen aan nieuwe brandstoffen. Dit leidt tot onvolledige verbranding, vervuiling van de verbrandingskamer en een hoger brandstofverbruik. Pas de instellingen stapsgewijs aan en test telkens een paar uur voordat je verder gaat.

Dit leidt tot onvolledige verbranding, vervuiling van de verbrandingskamer en een hoger brandstofverbruik.

Pas de instellingen stapsgewijs aan en test telkens een paar uur voordat je verder gaat.

Stap 5: Onderhoud en filters na de overstap

LSFO is schoner dan HFO, maar het bevat nog steeds verontreinigingen. De grootste vijand is water en asfaltene-deeltjes.

Zorg dat je filters regelmatig controleert. In het begin, de eerste 2-4 weken, controleer je de filters elke dag. Daarna kun je teruggaan naar de normale cyclus.

Verwacht dat je de filters vaker moet vervangen. De kosten voor filters liggen rond de €50-€150 per stuk, afhankelijk van het type.

Controleer ook de brandstofpompen en de verstuivers. LSFO kan soms leiden tot een lichte slijtage van de verstuivers, vooral als de brandstof niet voldoende gesmeerd is. Gebruik eventueel een additief om de smering te verbeteren. Dit kost ongeveer €10-€20 per ton brandstof.

Overleg met je engine manufacturer of dit nodig is. Regelmatige inspectie van de verstuivers (elke 500-1000 draai-uren) is nu belangrijker dan voorheen.

Veelgemaakte fout: Te laat ingrijpen bij verstopte filters. Als je filters te vol raken, daalt de druk en kan de motor in de noodloop schakelen. Zorg dat je reservefilters bij je hebt en dat je weet hoe je ze snel kunt wisselen zonder de motor stil te leggen.

Verificatie-checklist

• Heb je de juiste ISO 8217 specificatie van de LSFO bevestigd gekregen?
• Zijn de tanks gespoeld en getest op water en verontreinigingen?
• Heb je monsters genomen en de BDN gecontroleerd op viscositeit, densiteit en zwavelgehalte?
• Zijn de leidingen doorgespoeld met de nieuwe brandstof?
• Is de motor afgesteld op de nieuwe brandstof (viscositeit, druk, temperatuur)?
• Zijn er voldoende filters en reservepompen aan boord?
• Is er een plan voor het monitoren van het verbruik en de motorprestaties?
• Is er een additief voor smering overwogen (indien nodig)?
• Is de bemanning geïnformeerd over de nieuwe procedures en veiligheidsmaatregelen?
• Is de prijs per ton LSFO vergeleken met de oude brandstof en het budget?