Multi-purpose vessels vs. Dedicated Heavy Lifters: Wanneer kies je wat?

Stel je voor: je hebt een project op zee. Een flink windmolenfundament van 800 ton of een compleet productieplatform dat vanuit Singapore naar de Noordzee moet.

Je staat voor een keuze. Ga je voor een multi-purpose schip of een dedicated heavy lifter?

Het is een vraag die elke logistieke planner wel eens stelt. Beide opties lijken op het eerste gezicht hetzelfde, maar ze zijn totaal verschillend. De verkeerde keuze kost je duizenden euro’s, tijd en hoofdbrekens. Laten we dit samen uitzoeken, alsof we aan de keukentafel zitten met een bak koffie en een tekening.

Wat is een multi-purpose vessel eigenlijk?

Een multi-purpose vessel (MPV) is de Zwitserse zakmes van de zee. Dit schip is gebouwd voor flexibiliteit. Het kan containers laden, maar ook bulkgoederen, stukgoed en soms een zwaar stuk materieel.

Denk aan schepen zoals de ‘MV Blue Marlin’ of ‘Dockwise Vessels’, die vaak een combinatie van dekken en laadruimtes hebben.

Ze zijn niet specifiek gebouwd voor één taak, maar kunnen veel verschillende ladingen aan. Je kiest een MPV als je een mix van ladingen hebt.

Een paar turbines, wat pijpleidingen en misschien nog een paar containers met reserveonderdelen. Het dek is groot genoeg voor een zwaar object, maar niet specifiek ontworpen voor extreem hoge concentraties van gewicht. De kraancapaciteit is beperkt, vaak tot 100-200 ton, en je moet soms creatief zijn met versteviging en lashing.

De prijs is vaak lager dan een dedicated heavy lifter. Je huurt een MPV voor ongeveer €15.000 - €25.000 per dag, afhankelijk van de markt en de grootte.

Maar let op: de lage dagprijs is soms een val. Als je extra werk nodig hebt voor het laden en lossen, of als de reis langer duurt door een lagere snelheid, loopt de rekening snel op.

De dedicated heavy lifter: de specialist

Een dedicated heavy lifter is een gespecialiseerd beest. Dit schip is gebouwd voor één doel: het verplaatsen van extreem zware en grote ladingen.

Denk aan de ‘Sleipnir’ van Heerema of de ‘Thialf’ van Boskalis. Deze schepen hebben twee of meer kranen aan boord die tot 4.000 ton kunnen tillen.

Ze hebben een dek dat is versterkt voor puntlasten van meer dan 20 ton per vierkante meter. Deze schepen zijn ontworpen voor offshore projecten. Ze hebben dynamische positionering (DP2 of DP3) om stil te blijven liggen in ruw weer.

Ze zijn uitgerust met zware verankeringssystemen en speciale lashing-plaatsen voor zware lading. Je betaalt voor de precisie en de kracht. De dagprijs ligt hoger, vaak tussen de €50.000 en €100.000 per dag, afhankelijk van het type en de markt. Maar je krijgt waar voor je geld.

De kraan kan een turbine in één keer oppakken en op de juiste plek zetten.

De stabiliteit is optimaal, en de bemanning is getraind voor complexe lifts. Er is minder risico op schade aan de lading, want het schip is specifiek ontworpen voor dat gewicht. Je betaalt meer, maar je bespaart tijd en vermindert risico’s.

De vergelijking: vijf concrete criteria

Laten we de twee opties naast elkaar leggen op basis van vijf criteria die er echt toe doen. We kijken naar prijs, capaciteit, gebruiksgemak, kosten op termijn en risico. 1. Prijs per dag: MPV’s zijn goedkoper.

Een gemiddelde MPV kost €15.000 - €25.000 per dag. Een dedicated heavy lifter kost €50.000 - €100.000 per dag.

Als je budget het grootste issue is, kies dan MPV. Maar let op: de totale projectkosten kunnen hoger zijn als je extra tijd nodig hebt. 2.

Capaciteit: Dedicated heavy lifters winnen hier. Ze kunnen ladingen tillen van 2.000 tot 4.000 ton. MPV’s hebben meestal een maximale kraancapaciteit van 200 ton.

Voor een enkele turbine van 600 ton is een MPV niet genoeg.

Je moet dan een externe kraan inhuren, wat extra tijd en geld kost. 3. Gebruiksgemak: Investeren in een heavy-lift kraan van 2000 ton maakt dedicated heavy lifters makkelijker in gebruik voor complexe lifts. De kranen zijn aan boord, de positiebepaling is automatisch, en de bemanning is gespecialiseerd. Bij een MPV moet je vaak externe kranen regelen en het dek zelf voorbereiden.

Dat betekent meer coördinatie en meer risico op fouten. 4. Kosten op termijn: MPV’s kunnen duurder worden op lange termijn.

Als je project vertraging oploopt door langzamere laad- en lostijden, of door extra transportkosten voor externe kranen, betaal je meer.

Dedicated heavy lifters zijn efficiënter voor zware ladingen, waardoor je project sneller klaar is. Sneller klaar betekent minder dagen huur en lagere totale kosten. 5. Risico op schade: Dedicated heavy lifters hebben minder risico op schade.

Het dek is specifiek ontworpen voor zware ladingen, en de kranen zijn precisie-instrumenten. Bij een MPV is er meer risico op beschadiging van de lading door beweging of verkeerde verdeling van het gewicht. Schade aan een turbine van €2 miljoen is een duur grapje.

Wanneer kies je wat? Een keuzehulp

De keuze hangt af van je project. Hier is een eenvoudige keuzehulp:

Kies een multi-purpose vessel als: Kies een dedicated heavy lifter als: Er is ook een middenweg. Sommige schepen, zoals de ‘MV Blue Marlin’ of de ‘MV Black Marlin’, zijn semi-dedicated. Ze hebben een grotere kraancapaciteit dan een gemiddelde MPV, maar zijn niet zo duur als een volledige heavy lifter. Deze schepen zijn goed voor projecten waar je een mix hebt van zware en lichte ladingen, of waar je een zwaar object moet vervoeren zonder DP-noodzaak.

• Je lading lichter is dan 200 ton per stuk.
• Je meerdere soorten lading hebt (containers, bulk, stukgoed).
• Je budget beperkt is en je flexibiliteit nodig hebt.
• Je project geen DP-noodzaak heeft (je kunt ankeren of vastmaken aan een platform).

• Je lading zwaarder is dan 500 ton per stuk.
• Je precisie nodig hebt, zoals bij het plaatsen van een turbine op een platform.
• Je in ruw weer werkt en DP nodig hebt.
• Je tijd wilt besparen en risico’s wilt minimaliseren.

Een praktijkvoorbeeld: windmolenpark in de Noordzee

Stel, je moet 10 windturbines van 600 ton per stuk van Rotterdam naar de Noordzee brengen. Een dedicated heavy lifter zoals de ‘Sleipnir’, waarbij je de complexe engineering achter dit kraanschip bewondert, kan elke turbine in één keer oppakken en op de fundering zetten.

De totale tijd voor het project is ongeveer 10 dagen. De kosten: €50.000 per dag x 10 dagen = €500.000. Een MPV kan de turbines ook vervoeren, maar heeft externe kranen nodig om ze op de fundering te zetten.

Dat betekent extra dagen voor het huren van kranen en extra personeel.

De totale tijd kan oplopen tot 15 dagen. De kosten: €20.000 per dag voor het schip + €10.000 per dag voor externe kranen = €450.000. Maar als er vertraging is door slecht weer, loopt de MPV meer risico omdat hij minder stabiel is. De totale kosten kunnen dan hoger zijn.

Een ander voorbeeld: een project waarbij je 5 turbines en 20 containers met reserveonderdelen moet vervoeren. Een MPV kan dit in één reis doen, zonder extra schepen.

De kosten zijn lager en de logistiek is eenvoudiger. Een dedicated heavy lifter zou de turbines kunnen vervoeren, maar de containers moeten apart. Dat betekent twee schepen en meer coördinatie. De keuze is dus niet alleen over gewicht, maar ook over de mix van lading en de complexiteit van het project.

Conclusie: wat is de beste keuze?

Er is geen one-size-fits-all antwoord. Een multi-purpose vessel is de keuze voor flexibiliteit en lagere dagprijzen.

Een dedicated heavy lifter is de keuze voor kracht, precisie en snelheid. De beste keuze hangt af van je lading, je budget en je projectvereisten. Gebruik voor een optimaal resultaat de beste software voor stowage planning in de heavy-lift sector.

Als je twijfelt, praat met een expediteur of een scheepsbevrachter die gespecialiseerd is in heavy lift.

Zij kunnen je helpen de juiste balans te vinden. En onthoud: de middenweg, een semi-dedicated schip, kan een slimme compromis zijn voor projecten die net te groot zijn voor een MPV maar niet de volledige kracht van een dedicated heavy lifter nodig hebben. Uiteindelijk gaat het erom dat je lading veilig en op tijd aankomt. Kies verstandig, en je project wordt een succes.