De rol van de Thialf bij het ontmantelen van oude boorplatforms
Stel je voor: een gigantisch schip, groter dan een voetbalveld, ligt midden op de Noordzee. Op het dek staan twee kranen die samen meer dan 14.000 ton kunnen hijsen – het gewicht van 7000 auto’s.
Dit is de Thialf, Heerema’s vlaggenschip en een van de zwaarste kraanschepen ter wereld.
Hij is hard nodig, want de Noordzee staat vol met oude boorplatforms die na decennia dienst nu ontmanteld moeten worden. Dit is niet zomaar een klus; het is een gigantische operatie waarbij veiligheid, precisie en duurzaamheid centraal staan. De Thialf speelt hierbij een onmisbare rol, want alleen dit schip kan de zwaarste onderdelen in één keer van zee halen.
Thialf gaat platforms ontmantelen op de Noordzee
De Noordzee was decennia lang het kloppende hart van de olie- en gasindustrie.
Sinds de jaren zestig zijn er honderden platforms gebouwd. Nu de gasproductie afneemt, is het tijd voor de volgende fase: ontmanteling.
Dit betekent dat elke platform veilig en compleet moet worden verwijderd. Dit is niet alleen een logistieke uitdaging, maar ook een financiële en ecologische. De Thialf is hierbij de onmisbare schakel. Met een hefvermogen van 14.200 ton kan hij de zwaarste constructies, zoals jackets en topsides, in één keer oppakken en op een transportschip laden.
Dit is veel efficiënter dan het in stukken zagen op zee, wat langer duurt en meer risico’s met zich meebrengt.
De Thialf is een half afzinkbaar kraanschip, gebouwd in 1985. Hij is 181 meter lang en 102 meter breed. Op het dek staan twee kranen met een gecombineerd vermogen van 14.200 ton.
Het schip kan zichzelf verankeren op zee en blijft stabiel, zelfs bij golven van enkele meters. Dit maakt het ideaal voor operaties op de Noordzee, waar het weer snel kan omslaan.
De Thialf is niet de grootste meer – die titel gaat naar de Sleipnir van Heerema, met 220 meter lengte en een hefvermogen van 15.300 ton – maar de Thialf blijft essentieel.
Hij is sneller inzetbaar en goedkoper in gebruik, wat hem perfect maakt voor projecten zoals de ontmanteling van de Q1/P9-platforms. Een ander groot voordeel van de Thialf is de brandstof. Het schip vaart op LNG (vloeibaar aardgas), wat schoner is dan zware stookolie.
Q1/P9-platforms verwijderd door Heerema's kraanschip
Heerema test momenteel alternatieve brandstoffen op de Thialf om de uitstoot nog verder te verlagen. Dit is belangrijk, want de offshore-industrie staat onder druk om groener te worden.
De Thialf laat zien dat zware operaties ook duurzamer kunnen. Het gemiddelde vaarsnelheid is 20 km/u, waardoor het schip snel tussen projecten op de Noordzee kan wisselen.
De Q1/P9-locatie is een groep van vijf platforms: Haven, Helder, Helm, Hoorn en Horizon. Ze zijn gebouwd tussen 1982 en 1993 en produceerden jarenlang gas.
De Thialf is een onmisbare schakel in de ontmanteling van oude platforms. Zijn hefvermogen en stabiliteit maken hem ideaal voor de zware klussen op de Noordzee.
Tussen 2016 en 2022 stopten ze allemaal met produceren. Nu was het tijd om ze te verwijderen. In 2023 werden Haven en Hoorn al door de Thialf van zee gehaald. Dit was een complexe operatie, want elke platform heeft een topside (het bovenste deel met apparatuur) en een jacket (het onderste stalen geraamte dat op de zeebodem staat).
De overige drie platforms – Helder, Helm en Horizon – werden verwijderd in september 2024.
De Thialf hijst de topsides van elk ongeveer 10.000 ton en laadde ze op een transportschip. Daarna werd het jacket, dat soms wel 14.000 ton weegt, losgetrokken en afgevoerd. Dankzij de indrukwekkende hijscapaciteit van de Thialf verloopt dit proces in slechts enkele dagen per platform.
De totale operatie kost miljoenen euros, maar door de efficiëntie van de Thialf worden kosten bespaard. Fairfield Decom, een bedrijf gespecialiseerd in ontmanteling, heeft laten zien dat dit soort operaties tot 30% goedkoper kunnen dan traditionele methoden.
De Q1/P9-locatie is een goed voorbeeld van hoe de markt verandert. Vroeger werden platforms na hun levensduur vaak achtergelaten of tot kunstmatige riffen gemaakt.
Nu is de wetgeving strenger en is ontmanteling de norm. De Thialf maakt dit mogelijk zonder dat het jaren duurt. Het schip kan meerdere platforms in één seizoen aanpakken, wat de doorlooptijd verkort en de impact op het milieu vermindert.
Waarom de Thialf onmisbaar is voor zware klussen
De Thialf is niet zomaar een schip; het is een mobiele fabriek op zee.
Het dek is groot genoeg om meerdere onderdelen tegelijk te bewaren, en de kranen werken samen om objecten precisie te positioneren. Dit is cruciaal bij ontmanteling, waarbij elke millimeter telt. Een verkeerde beweging kan leiden tot beschadiging of ongevallen.
De Thialf heeft een bewezen staat van dienst. Hij heeft al honderden klussen geklaard, van het installeren van nieuwe platforms tot het verwijderen van oude.
Denk aan de Murchison-platform, een van de grootste die ooit zijn ontmanteld.
In 2017 verwijderde de Thialf de topside van 24.000 ton en het jacket van 14.000 ton. Dit was een record op dat moment. Ook het Ekofisk-veld, een van de oudste olievelden, werd tussen 2017 en 2022 ontmanteld met behulp van de Thialf. Hier werden 36.000 ton platformdelen verwijderd.
Deze operaties laten zien dat de Thialf betrouwbaar is, zelfs voor de grootste projecten. Een ander voorbeeld is het Brae Bravo-complex, met een topside van 36.200 ton en een jacket van 22.000 ton.
Hoewel dit te zwaar is voor de Thialf alleen, werkt Heerema samen met andere schepen. De Thialf kan de lichtere delen voor zijn rekening nemen, terwijl de Sleipnir de zwaarste stukken oppakt. Dit teamwork maakt de ontmanteling sneller en goedkoper. De Thialf is dus flexibel inzetbaar, afhankelijk van de klus.
De toekomst van ontmanteling op de Noordzee
De markt voor ontmanteling groeit snel. Naar schatting moeten de komende jaren nog tientallen platforms worden verwijderd.
Bedrijven zoals Heerema en Allseas, beide Nederlands, leiden deze markt. Allseas heeft de Pioneering Spirit, een schip dat nog groter is dan de Sleipnir, maar de Thialf blijft een belangrijke speler vanwege zijn wendbaarheid en lagere kosten. De Thialf is ideaal voor projecten die niet extreem groot zijn, maar wel zwaar. Er zijn verschillende modellen voor ontmanteling.
De Thialf wordt ingezet voor "lift and remove" operaties, waarbij hele delen in één keer worden opgetild. Dit is duurder dan het in stukken zagen, maar sneller en veiliger.
De kosten voor een klus met de Thialf liggen rond de €10-15 miljoen per platform, afhankelijk van de grootte en complexiteit.
Voor grotere projecten, zoals Brae Bravo, kunnen de kosten oplopen tot €50 miljoen. Heerema investeert in alternatieve brandstoffen om de kosten op de lange termijn te verlagen en te voldoen aan strengere milieuwetten. Een alternatief model is het "cut and remove" proces, waarbij delen eerst op zee worden gesneden.
Dit is goedkoper (€5-10 miljoen per platform) maar duurt langer en is riskanter. De Thialf kan ook hierbij helpen, door de gesneden delen te tillen.
De keuze hangt af van de klus. Voor de Q1/P9-platforms koos Heerema voor lift and remove, omdat het sneller was dan bij andere heavy-lift transportmethoden.
Praktische tips voor ontmanteling met de Thialf
Als je betrokken bent bij offshore-projecten, is het slim om rekening te houden met een paar dingen.
Ten eerste, plan ver van tevoren. De Thialf moet maanden van tevoren worden geboekt, omdat hij populair is. Bekijk de veelgestelde vragen over de maximale hijscapaciteit en vraag offertes aan bij Heerema voor een gedetailleerde kosteninschatting.
Ten tweede, focus op veiligheid. De Thialf heeft geavanceerde systemen, maar elke operatie vereist een grondige risicoanalyse.
Ten derde, denk aan duurzaamheid. Kies voor LNG of alternatieve brandstoffen om de uitstoot te verlagen.
Heerema biedt dit aan op de Thialf, wat helpt bij het verkrijgen van vergunningen. Ten slotte, werk samen met experts. Bedrijven zoals Fairfield Decom kunnen helpen bij het plannen van de operatie om kosten te besparen. Met deze tips wordt ontmanteling met de Thialf een stuk soepeler.