De investering in 'Zero-Emission' technologie voor rederijen
Stel je voor: een megagroot containerschip, volgeladen met 14.000 TEU, vaart van Shanghai naar Rotterdam. Aan boord draait een installatie die de uitlaatgassen opvangt en omzet in vloeibare CO₂.
Dat klinkt als sciencefiction, maar het gebeurt nu al. Rederijen als CMA CGM, Evergreen, Hapag-Lloyd, Maersk en MSC investeren fors in deze 'zero-emission' technologie. Waarom?
Omdat de druk vanuit de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) en de EU groeit, en omdat er in de haven van Rotterdam al 20 ton vloeibare CO₂ is gelost. Dit is geen toekomstmuziek meer; het is een reële optie voor elke rederij die serieus werk maakt van decarbonisatie.
Eenduidige regels nodig voor versnelling investeringen in CO₂-afvang scheepvaart
De grootste horde voor investeringen in CO₂-afvang aan boord? Regelgeving. Er is nog geen eenduidig internationaal kader dat bepaalt of de opgevangen CO₂ nu afval is of een grondstof.
Is het een restproduct waar je vanaf moet, of een waardevolle input voor de glastuinbouw of chemische industrie? Die onzekerheid remt investeringen.
Rederijen willen weten waar ze aan toe zijn voordat ze miljoenen investeren in een SMDERI CO₂-afvanginstallatie. Zonder duidelijke regels blijft het gissen naar de economische haalbaarheid. De IMO heeft een Net Zero Framework aangekondigd, maar dat is uitgesteld. Tot die tijd hangt alles af van tijdelijke regelingen en lokale initiatieven.
Rotterdam en Singapore werken aan oplossingen, maar zonder wereldwijde erkenning blijft het een riskante investering.
Dus, als je als rederij wilt investeren, eis dan eerst juridische duidelijkheid. Vraag bij de overheid en havenautoriteiten om heldere richtlijnen over de status van CO₂. Dat is de basis voor elke serieuze investering.
Pilot op de handelsroute Azië-Noord-Europa
De handelsroute Azië-Noord-Europa is de drukste ter wereld. Perfect voor een pilot met CO₂-afvang.
Het containerschip Ever Top (14.000 TEU) voer als proefproject met een SMDERI CO₂-afvanginstallatie aan boord. Tijdens de reis van Shanghai naar Rotterdam werd er 20 ton vloeibare CO₂ verzameld. Die CO₂ is in Rotterdam en Shanghai gelost, als test voor een volledige overslagketen. Het doel?
Een OCCS-corridor (Onboard Carbon Capture and Storage) opzetten tussen Azië en Europa.
Deze corridor is geen toevalstreffer. Havenbedrijf Rotterdam bracht meer dan 25 partijen samen – van rederijen tot terminaloperators en opslagbedrijven – om de keten te sluiten. Het resultaat is een haalbaar model voor grootschalige CO₂-afvang op de drukste handelsroute. Voor rederijen betekent dit: je kunt nu testen of OCCS werkt op een route die je al vaart, zonder extra kosten voor nieuwe routes.
Eerste pilotproject in Rotterdam succesvol afgerond
Rotterdam is het epicentrum van deze innovatie. Het pilotproject met de Ever Top is afgerond, en de resultaten zijn veelbelovend.
De 20 ton vloeibare CO₂ die in Rotterdam is gelost, is van hoge kwaliteit.
DNV heeft bevestigd dat deze CO₂ geschikt is voor hergebruik in de glastuinbouw. Dat betekent: geen dure opslag onder de grond, maar een directe verkoop aan tuinders. De CO₂-kwaliteit is zelfs zo goed dat het een marktwaarde heeft – een directe bron van inkomsten voor rederijen.
Het Havenbedrijf Rotterdam speelt een sleutelrol. Ze hebben niet alleen de partijen samengebracht, maar ook de infrastructuur voor LCO₂-overslag ontwikkeld.
Dit betekent dat schepen hun vloeibare CO₂ kunnen lossen in Rotterdam, waarna het wordt opgeslagen of getransporteerd naar eindgebruikers. Voor rederijen is dit een gamechanger: je investeert niet alleen in CO₂-afvang, maar krijgt ook een directe afzetmarkt.
Heldere regelgeving essentieel voor investeringen in CO₂-afvang in de scheepvaart
Terug naar de kern: zonder heldere regelgeving blijft investeren in CO₂-afvang een gok. De IMO-richtlijnen zijn nog in ontwikkeling, en EU-regelgeving biedt nog geen volledig kader.
Dat is een probleem, want rederijen willen zekerheid. Ze willen weten hoeveel CO₂ ze mogen afvangen, welke technologie is toegestaan, en wat de economische opbrengst is door data-gedreven vlootoptimalisatie toe te passen.
Zonder die zekerheid blijven investeringen beperkt tot pilots en proefprojecten. Een oplossing is om lokale regelgeving te combineren met internationale samenwerking. Rotterdam en Singapore laten zien dat het kan: beide havens hebben CO₂-opslagprojecten voor LCO₂-overslag.
Als andere havens volgen, ontstaat er een wereldwijd netwerk. Dat geeft rederijen de zekerheid die ze nodig hebben. Dus, als je als rederij wilt investeren, werk dan samen met havenautoriteiten en overheden om regelgeving te versnellen.
De drie voornaamste aandachtspunten uit het rapport
DNV heeft in opdracht van CMA CGM, Evergreen, Hapag-Lloyd, Maersk en MSC een rapport uitgebracht over CO₂-afvang in de scheepvaart. Daaruit blijken drie cruciale aandachtspunten voor investeringen.
Deze punten helpen je als rederij om focus te houden en risico's te minimaliseren.
Fysieke waardeketen: LCO₂-keten ontwikkeling
De eerste stap is het opbouwen van een volledige keten. Je hebt schepen nodig met CO₂-afvanginstallaties, terminals voor overslag, en opslagfaciliteiten voor vloeibare CO₂. Zonder deze schakels blijft CO₂-afvang beperkt tot een experiment.
Rotterdam en Singapore laten zien dat het kan: beide havens hebben al infrastructuur voor LCO₂-overslag. Voor rederijen betekent dit: investeer niet alleen in de installatie aan boord, maar ook in partnerschappen met terminals en opslagbedrijven. Een concreet voorbeeld: de SMDERI CO₂-afvanginstallatie op de Ever Top. Dankzij de maritieme tech-revolutie en innovaties in heavy-lift kost dit ongeveer €2-3 miljoen per schip, afhankelijk van de grootte.
Maar zonder afzetmarkt is die investering zinloos. Daarom is de OCCS-corridor op de Azië-Noord-Europa route zo belangrijk: het biedt een directe afzetmarkt voor de opgevangen CO₂.
Reken op een marktwaarde van €50-100 per ton CO₂, afhankelijk van de kwaliteit en toepassing. CO₂-afvang is niet alleen een kostenpost; het biedt economische kansen.
Terugdringen CO₂ en economische kansen
De DNV GHG Pathway Model-analyse laat zien dat OCCS kan bijdragen aan een CO₂-reductie van 20-30% op korte termijn. Op lange termijn, met verbeterde technologie, kan dit oplopen tot 50%. Maar het echte voordeel is de verkoop van vloeibare CO₂.
De kwaliteit is zo goed dat het geschikt is voor de glastuinbouw, een markt die groeit door de toenemende vraag naar CO₂ voor plantengroei.
Voor rederijen betekent dit: investeren in CO₂-afvang kan een nieuwe inkomstenstroom opleveren. Schattingen suggereren dat een schip met 20 ton CO₂ per reis €1.000-2.000 kan verdienen, afhankelijk van de marktprijs. Dat compenseert deels de investeringskosten van de installatie.
Bovendien verlaag je je emissies en voldoe je aan toekomstige IMO-regels. Het is een win-win, maar alleen als de keten sluitend is.
Regelgevingskader: cruciaal voor investeringen
De derde en belangrijkste aandachtspunt is het regelgevingskader. Zonder duidelijke regels blijven investeringen beperkt.
De IMO Net Zero Framework is uitgesteld, en EU-regelgeving is nog niet compleet. Dat betekent dat rederijen zelf initiatief moeten nemen. Werk samen met havenautoriteiten, overheden en andere rederijen om regelgeving te versnellen.
Een praktische tip: eis juridische duidelijkheid over de status van CO₂. Is het afval of grondstof? Dat bepaalt hoe je ermee omgaat en wat het waard is. Daarnaast: investeer in geavanceerde 3D-hijsplanning en simulatie voor pilots zoals die van de Ever Top.
Die laten zien dat OCCS werkt en geven je data om regelgeving te beïnvloeden.
Tot slot: hou rekening met kosten. Een CO₂-afvanginstallatie kost €2-3 miljoen, maar zonder subsidies of belastingvoordelen is het moeilijk rendabel te maken. Vraag naar mogelijkheden voor financiering via EU-fondsen of haveninitiatieven.