Beste kranen voor het hijsen van turbinebladen op grote hoogte
Stel je voor: je staat op het dek van een zwaar transportschip, de wind waait hard en boven je hangt een turbineblad van 80 meter lang.
Dat ding weegt tonnen en je moet 'm op meer dan 100 meter hoogte op z'n plek krijgen. Dit is geen werk voor een gemiddelde bouwkraan.
Dit vraagt om krachtpatsers die speciaal gebouwd zijn voor de offshore windindustrie. De juiste kraan kiezen is het allerbelangrijkste voor een soepele en veilige installatie. Het gaat hier niet alleen om gewicht, maar ook om hoogte, stabiliteit en precisie in een omgeving die constant verandert.
Huisman introduceert nieuwe serie kranen voor de installatie van wind turbines
Een van de grootste spelers in deze markt is Huisman. Al jarenlang staan ze aan de top en hun nieuwste ontwikkelingen bepalen de standaard.
In 2009 introduceerden ze een speciale serie kranen die volledig gericht zijn op het installeren van windturbines. Dit ging niet om een kleine aanpassing, maar om een nieuwe lijn ontworpen voor de specifieke eisen van jack-up schepen. Deze schepen 'staan' op poten op de zeebodem, en de kranen moeten perfect op dit platform werken.
Deze serie bestaat uit twee hoofdtypen: pedestal- en ringerkranen. Pedestalkranen staan op een vaste voet en draaien rond, terwijl ringerkranen over een ring lopen en zo een gigantisch werkgebied hebben.
Huisman is wereldmarktleider in kranen met een capaciteit boven de 600 ton. Dat is geen kleine prestatie. Hun kranen zie je overal ter wereld terugkomen op de meest uitdagende projecten. Ze zijn de standaard geworden voor zwaar offshore werk.
De impact van deze introductie was direct merkbaar. De offshore windindustrie groeide hard en had behoefte aan betrouwbare, krachtige kranen.
Huisman speelde hier perfect op in. Hun focus op duurzaamheid en efficiëntie, gecombineerd met enorme capaciteit, maakte hen de favoriete keuze voor veel grote aannemers. De presentatie van deze serie vond plaats op de Europese Offshore Wind Conference in Stockholm, een plek waar de hele industrie samenkomt.
Wat deze kranen speciaal maakt
Het was een duidelijk signaal dat Huisman de toekomst van windenergie wilde vormgeven.
Het geheim zit 'm in de combinatie van kracht en precisie. Deze kranen moeten niet alleen gigantische lasten kunnen tillen, maar ook met millimeterprecisie op hun plek zetten. Denk aan rotorbladen die op een hoogte van meer dan 100 meter veilig op de naaf moeten worden gemonteerd.
Dat vereist stabiele besturing en minimale slingering. Huisman heeft hier speciale technieken voor ontwikkeld, zoals geavanceerde hydraulische systemen en slimme software die de kraanbesturing ondersteunen.
De materialen zijn ook van cruciaal belang. Het staal moet bestand zijn tegen het agressieve zoutwater en de constante beweging van de golven.
Corrosiebestendigheid en een hoge vermoeiingssterkte zijn essentieel. Bovendien moeten de kranen relatief compact zijn om te passen op de beperkte ruimte van een schip, terwijl ze tegelijkertijd een maximale capaciteit moeten leveren. Dat is een enorme technische uitdaging die Huisman met hun nieuwe serie heeft weten te overwinnen.
De krachtpatsers in de praktijk: voorbeelden uit de industrie
Om een idee te krijgen van de schaal waarop gewerkt wordt, kijken we naar een paar indrukwekkende voorbeelden. Op het schip Rambiz zie je twee kranen van 800 ton en één enorme kraan van 1.700 ton.
Deze laatste is een zogenaamd A-frame, een soort portaalkraan die over het dek reikt. Dit systeem maakt het mogelijk om zware componenten zoals funderingen of hele torens in één keer te tillen. De Rambiz is een bekende verschijning in de offshore windwereld.
Een ander goed voorbeeld is de Taklift 4. Dit schip is uitgerust met een 1.600 ton kraan.
Dit type kraan is vaak een mobiele havenkraan die is aangepast voor offshore gebruik. Het voordeel is dat deze kranen vaak al bestaan en met relatief weinig aanpassingen ingezet kunnen worden. De Taklift 4 is dan ook een vaste kracht bij het installeren van zware offshore constructies.
De capaciteit van 1.600 ton is voldoende voor de meeste moderne turbineonderdelen. Voor de wat kleinere, maar net zo cruciale klussen zijn er schepen zoals de Seajacks' Kraken en Leviathan.
Deze zijn uitgerust met 300 ton kranen. Deze kranen zijn perfect voor het installeren van de rotorbladen en de nacelle (het gondelgedeelte).
Ze zijn wendbaar en bieden voldoende vermogen voor deze specifieke taken. Daarnaast zijn er de schepen van Jumbo Offshore, de Javelin en Fairplayer, elk uitgerust met 900 ton kranen. Deze schepen vormen de backbone voor veel logistieke operaties omdat ze een breed scala aan lasten aankunnen. De industrie staat nooit stil.
Momenteel worden er twee 750 ton kranen gebouwd voor Master Marine. Dit toont aan dat de vraag naar gespecialiseerde kranen constant blijft groeien.
Nieuwere schepen krijgen vaak kranen die specifiek op maat gemaakt zijn voor het windpark waar ze voor worden ingezet. Dit zorgt voor maximale efficiëntie. De ontwikkeling gaat door: kranen worden lichter, slimmer en nog krachtiger.
De uitdagingen op locatie: het Burger Windpark
Het installeren van turbines gebeurt niet alleen op open zee. Ook op land worden grote windparken gebouwd, en daar komen andere logistieke uitdagingen bij kijken.
Neem het Burger Windpark in Velddriel. Hier werden drie Nordex turbines geïnstalleerd. Op locatie werd een Liebherr LR 1700 rupskraan gebruikt. Dit is een mobiele rupskraan, een echte alleskunner in de bouw- en industriële wereld.
De specificaties van de LR 1700 zijn indrukwekkend en relevant voor dit werk. Hij heeft een maximaal hijsvermogen van 700 ton.
Dat is fors, maar voor turbinebladen vaak net genoeg. Belangrijker is de maximale hijshoogte van 198 meter en een reikwijdte van 160 meter.
Dit is precies wat je nodig hebt om de bladen op de juiste hoogte te krijgen. Zonder deze bereikcapaciteit is het onmogelijk om een turbine te monteren. De kraan zelf weegt met ballast ongeveer 1.000 ton, wat de stabiliteit garandeert.
Voor de opbouw van deze zware rupskraan was een extra mobiele kraan nodig, een 250-tons kraan. Dit is een detail dat vaak over het hoofd wordt gezien, maar essentieel is.
De praktische tips van de klus
Een grote kraan moet eerst in elkaar gezet worden. Je kunt niet zomaar met een 700-tons kraan aankomen rijden. Je hebt een andere kraan nodig om de mast en de ballast te plaatsen.
Deze logistieke ketting moet perfect georganiseerd zijn. Een van de grootste uitdagingen bij het hijsen van rotorbladen is de wind.
Zelfs een lichte bries kan ervoor zorgen dat een blad als een zeil gaat werken. Op de locatie in Velddriel hadden ze hier een slimme oplossing voor.
Ze gebruikten een speciale liftingtool met ventilatoren. Deze ventilatoren blazen lucht langs het blad, waardoor de luchtstroom gestabiliseerd wordt en het blad minder gaat draaien of slingeren.
Dit is een simpel maar effectief hulpmiddel voor extra precisie en veiligheid. Een andere cruciale tip die uit de praktijk komt, is de ondergrond. Zware kranen oefenen enorm veel druk uit op de grond. Als de ondergrond zacht is, zoals in een weiland of op een bouwplaats met losse grond, kan de kraan wegzakken.
De oplossing is simpel: gebruik stalen platen. Deze worden onder de rupsen of de voeten van de kraan gelegd.
Ze verdelen het gewicht over een groter oppervlak en voorkomen dat de kraan verzakt.
Een ongeluk met een zware kraan is catastrofaal, dus dit is een maatregel die nooit overgeslagen mag worden. De windcondities op locatie waren overigens ideaal voor deze klus: minder dan 3 meter per seconde. Voor het tillen van grote bladen is het advies om niet te werken bij meer dan 8-10 m/s.
De operator kan dan de controle verliezen. Het is een samenspel van de juiste kraan, de juiste tools en de juiste weersomstandigheden. Alles moet kloppen.
Selectiecriteria: waar je op moet letten
De keuze voor een kraan begint bij het bepalen van de klus.
Wat is het zwaarste onderdeel dat je moet tillen? En hoe hoog moet het? Voor de toren van een moderne windturbine heb je al snel een kraan nodig met een capaciteit van minimaal 400-500 ton. Voor de nacelle, waar de generator inzit, loopt dat op tot 800 ton of meer. En de rotorbladen?
Die wegen vaak 30-50 ton per stuk, maar de uitdaging zit hem in de lengte en de windgevoeligheid. Je hebt een kraan nodig met voldoende reikwijdte om het laden van 100 meter lange turbinebladen op een schip veilig uit te voeren en op de juiste hoogte te brengen.
De volgende vraag is: waar werk je? Ben je benieuwd naar het leven van een offshore engineer op zee of op land?
Op zee heb je een schip nodig. De keuze is dan tussen een jack-up schip en een drijvend schip. Jack-up schepen hebben poten die op de zeebodem staan.
Ze zijn super stabiel en ideaal voor windparken tot ongeveer 40 meter waterdiepte. Ze gebruiken vaak pedestalkranen die op het schip gemonteerd zijn.
Voor dieper water of voor kustgebieden zonder haven, heb je een drijvend schip nodig. Dit zijn vaak schepen met zware kranen aan boord, zoals de Rambiz of Taklift 4. Een derde criterium is de beschikbaarheid en de kosten.
De absolute topmerken zoals Huisman, Liebherr en Mammoet bieden de beste technologie, maar die is niet goedkoop.
De huur van een groot offshore kraanschip kan makkelijk oplopen tot €100.000,- tot €250.000,- per dag, afhankelijk van de grootte en de duur van het project. De aanschafwaarde van een dergelijk schip of kraan loopt in de tientallen miljoenen. Je betaalt voor de techniek, de veiligheid en de ervaring van de crew.
De markt op een rij: drie opties
Om een idee te geven van de keuzes, zetten we drie opties uiteen.
Dit zijn geen exacte prijzen, maar schattingen om je een beeld te geven van de orde van grootte. Optie 1: De Liebherr LR 1700 op land.
Dit is een krachtpatser voor klusjes op het vaste land. Je huurt deze kraan inclusief een ervaren machinist. De capaciteit is 700 ton, de maximale hoogte is bijna 200 meter. Ideaal voor de montage van turbines in weilanden of open velden.
De mobiliteit is een groot voordeel; hij kan zichzelf verplaatsen. De nadelen zijn dat je hem zelf naar de locatie moet brengen (met speciale vrachtwagens) en dat hij stabiele grond nodig heeft.
De daghuur ligt tussen de €5.000 en €8.000, exclusief transport en ballast. Optie 2: De Jumbo Fairplayer (offshore schip). Dit is een voorbeeld van een zwaar transportschip met een 900-ton kraan.
Dit is een totaaloplossing. Je huurt niet alleen de kraan, maar het hele schip met crew.
Dit schip kan zware ladingen vervoeren en ter plekke installeren. Het is een allrounder voor offshore projecten.
Je kunt er de fundering, de toren en de nacelle mee installeren. Het is duurder dan een losse kraan, maar je hebt geen extra transportschepen nodig. De kosten voor zo'n schip lopen al snel in de honderdduizenden euros per dag.
Optie 3: De Huisman Ringerkraan op een jack-up schip. Dit is de specialist voor de grootste windturbines.
De ringerkraan loopt over een ring en heeft daardoor een enorm werkgebied.
Hij kan vanaf de zijkant van het schip laden en lossen. Dit type kraan is vaak vast onderdeel van een modern jack-up schip, zoals die van Seajacks.
De capaciteit kan oplopen tot 1.500 ton of meer. Dit is de duurste en meest geavanceerde optie, maar ook de enige voor de allergrootste turbines in diep water. De prijs is op aanvraag, maar het zijn de duurste schepen ter wereld in hun klasse.
Een vergelijking in het kort
- Prijs: Landkraan (€) < Schip 900t (€€) < Jack-up met Ringer (€€€).
- Capaciteit: Landkraan (tot 700t) < Schip 900t (tot 900t) < Jack-up (tot 1700t+).
- Flexibiliteit: Landkraan is mobiel op land. Schip is mobiel op zee. Jack-up is zeer stabiel maar minder mobiel.
- Toepassing: Landkraan voor kleinere projecten op land. Schip voor algemene offshore klussen. Jack-up voor de grootste projecten in diep water.
Aanbeveling: welke kraan kies je?
Voor de kleinere projecten, bijvoorbeeld het vervangen van een onderdeel op een bestaand windpark op het land, is de Liebherr LR 1700 of een vergelijkbare mobiele kraan de meest logische keuze. Het is een betrouwbare en relatief betaalbare optie.
Zorg dat je een goede ondergrond hebt en een ervaren machinist. De 250-ton hulpkraan voor de opbouw is hierbij essentieel. Dit is de keuze voor de pragmatische projectleider die weet wat hij wil.
Voor de standaard offshore windparkinstallatie, ver van de kust, is een schip als de Jumbo Fairplayer of een vergelijkbare 800-900 ton kraan de beste keuze.
Je hebt één partij die het transport en de installatie verzorgt. Dit vermindert de communicatie tussen verschillende bedrijven en verlaagt de kans op fouten. De extra investering ten opzichte van een losse kraan betaalt zich terug in efficiëntie en snelheid. Voor de allergrootste projecten, met turbines van 15 MW of meer en in diep water, is er eigenlijk geen keuze.
Dan moet je een jack-up schip met een Huisman Ringerkraan of een vergelijkbare 1.500+ ton kraan hebben. De kracht en het bereik zijn onmisbaar.
De stabiliteit van het jack-up schip zorgt ervoor dat je door kunt werken, zelfs als de golven wat hoger zijn. Dit is de investering voor de toekomst van de windenergie.
Waar te vinden en te kopen?
De markt voor deze extreme kranen is klein en specialistisch. Je koopt dit soort apparatuur niet zomaar bij de lokale verhuurder.
De grootste verhuurders en aannemers in de wereld van heavy-lift en offshore transport zijn bedrijven als Mammoet, Scaldis, en Jumbo Offshore.
Deze bedrijven hebben een vloot van schepen en kranen en bieden complete projectbegeleiding. Zij zijn de partijen om te benaderen voor een offerte. Wil je een kraan zelf kopen?
Dan kom je uit bij de fabrikanten. De belangrijkste namen zijn Liebherr (Duitsland/Zwitserland) en Terex Demag (Duitsland/VS) voor mobiele rupskranen. Voor de zeer gespecialiseerde offshore kranen en schepen ben je aangewezen op scheepsbouwers en gespecialiseerde kraanbouwers zoals Huisman (Nederland), NOV (National Oilwell Varco) en MacGregor. De aanschaf is een megainvestering die alleen wordt gedaan door grote multinationals of gespecialiseerde investeringsmaatschappijen.
De meeste bedrijven in de scheepvaart en offshore wind kiezen voor lease- of huurconstructies.
Dit geeft flexibiliteit en je bent niet de eigenaar van een complex stuk gereedschap dat onderhoud en modernisering nodig heeft. Neem contact op met de afdelingen 'Heavy Lift' of 'Offshore Projects' van de genoemde bedrijven.
Zij kunnen je precies vertellen welk schip of welke kraan het beste past bij jouw project. En vergeet de liftingtool met ventilatoren niet! Die kleine investering kan een groot blad redden.